احداث باغ بادام | صفر تا صد کاشت، کوددهی، هرس و آفات
احداث باغ بادام یک سرمایه گذاری بسیار با ارزش است که حداقل 25 تا 30 سال میتواند برای کشاورز سوددهی ایجاد کند. برای همین اگر در ابتدای زمان احداث باغ بادام تصمیمات اشتباهی بگیرید برای مثال زمین نامناسبی انتخاب کنید، یا رقمی را بکارید که ناسازگار است همه این تصمیمات میتواند برای شما کشاورز عزیز سال ها خسارت ایجاد کند. پس برای داشتن یک باغ اصولی و پر در آمد باید یک سری نکات را به خوبی رعایت کنید.این نکات شامل بررسی شرایط اقلیمی منطقه، شناخت وضعیت خاک و آب، حساب کردن سود از بازار فروش و حساب کردن هزینهها و درآمد آینده کشاورز است. کشاورزی که بدون برنامه وارد احداث باغ میشود، معمولاً بعد از چند سال با کاهش محصول و بی کیفیت شدن باغش مواجه میشود و میبیند کم کم دارد باغش را از دست میدهد. اما به طور کلی احداث باغ بادام یکی از فعالیتهای کشاورزی پرسود و جذاب است که به دلیل بازار پرتقاضای این محصول، در سالهای اخیر توجه بسیاری از باغداران و سرمایهگذاران را به خود جلب کرده است. بادام بهعنوان یکی از خشکبارهای محبوب، علاوه بر طعم عالی، دارای خواص بینظیری برای سلامتی باعث موفقیت کشاورز و بازار مصرف داغی دارد.
در این مقاله قصد داریم صفر تا صد شرایط احداث باغ بادام را برای شما کشاورز عزیز توضیح دهیم. یک باغ بادام خوب چه شرایطی دارد؟ یک کشاورز موفق باید چه اصولی را رعایت کند و چه کار هایی انجام دهد؟ برای فهمیدن جواب این سوالات و سوالات احتمالی که ممکن است در ذهن داشته باشید خواندن ادامه مقاله را توصیه میکنم.
انتخاب زمین مناسب برای احداث باغ بادام
انتخاب زمین مناسب یکی از مهم ترین کار هایی است که باعث موفقیت کشاورز در احداث باغ بادام میشوند است. خیلی مهم است که نهال هارا در چه خاکی و چه شرایط آب و هوایی میکاریم . در ادامه ویژگی های زمین مناسب را از ابعاد مختلف بررسی میکنیم.
اقلیم و دمای مناسب برای کاشت نهال بادام
برای احداث باغ بادام اولین موضوعی که باید به آن دقت کنیم اقلیم منطقه است. بادام درختی است که برای رشد خوب به زمستانهای سرد نیاز دارد تا نیاز سرمایی اش برطرف شود، اما در عین حال نسبت به سرمای دیررس بهاره خیلی حساس است، چون بادام معمولا زود گل میدهد و هرگونه یخبندان در این زمان میتواند محصول را از بین ببرد. تابستانهای گرم و خشک بهترین شرایط را برای رشد و رسیدن میوه فراهم میکنند. مناطقی که زمستانهای سرد و تابستانهای گرم دارند بهترین مناطق برای احداث باغ بادام هستند. برخی ارقام بادام میتوانند دماهای پایین تا حدود 20 درجه زیر صفر را تحمل کنند، اما این تحمل به رقم و شرایط محیطی هم بستگی دارد. بنابراین خوب است منطقه ای انتخاب کنیم که زمستان هایش سرد باشد اما خطر سرمای دیررس بهاره در آن وجود نداشته باشد.
ارتفاع مناسب از سطح دریا برای احداث باغ بادام
ارتفاع هم یکی از مواردی است که در موفقیت باغ بادام موثر است. بهترین ارتفاع برای کاشت بادام معمولاً بین 800 تا 2200 متر از سطح دریا است. در ارتفاعات بسیار بالا مثلا در بهار هوا خیلی سرد میشود یا همیشه یخبندان است که این ممکن است به درخت بادام، گل ها و میوه های آنها صدمه بزند. در مقابل، ارتفاعات خیلی پایین احتمالا سرمای زمستانی کافی ندارند یعنی نمیتوانند نیاز سرمایی درخت را تامین کنند .همچنین در این مناطق تابستان ها هم خیلی گرم میشود و این شرایط به درخت آسیب وارد میکند. بنابراین اینکه ارتفاع مناسب را انتخاب کنیم ، خیلی مهم است. چون تعادل لازم بین نیاز سرمایی و جلوگیری از سرمازدگی بهاره را فراهم میکند.
بهترین نوع خاک برای کاشت نهال بادام
یکی دیگر از موضوعات که باعث موفقیت باغ بادام میشود نوع خاک است . درست است که بادام نسبت به بسیاری از درختان میوه مثلا خیلی سختگیر نیست ، اما برای اینکه باردهی خوبی داشته باشد و بتواند کشاورز را به سوددهی عالی برساند باید در خاکی کاشته شود که یک سری ویژگی ها داشته باشد.
اما این ویژگی ها چیست؟
بهترین خاک برای بادام خاکهای سبک تا نیمهسنگین مانند شنیلومی یا لومیرسی است که هم مواد غذایی کافی دارند و هم تهویه و زهکشی مناسبی فراهم میکنند. عمق خاک باید زیاد باشد، حداقل یک و نیم متر، تا ریشهها بتوانند بهخوبی رشد کنند و زیاد شوند. زهکشی مناسب ضروری است، زیرا بادام بههیچوجه خاکهای غرقابی را تحمل نمیکند و ریشهها در چنین شرایطی دچار پوسیدگی میشوند. خاکهای سنگین و رسی، خاکهای شور و زمینهایی که سطح ایستابی آب در آنها بالا است، برای احداث باغ بادام مناسب نیستند. همچنین بهترین بازه pH برای خاک بادام بین 7 تا 8 است.
دسترسی به آب و کیفیت آب آبیاری
اگرچه درخت بادام تقریبا نسبت به کم آبی مقاوم است ، اما برای داشتن یک باغ اقتصادی و پربازده باید آب کافی و باکیفیت به آن بدهیم. نیاز آبی سالیانه یک باغ بادام معمولاً بین 6000 تا 8000 مترمکعب در هکتار است و اگر این آبدهی با روش قطره ای انجام شود هم در مصرف آب صرفه جویی شده هم باعث میشود کیفیت محصولات و باردهی شان بیشتر شود. کیفیت آب هم اهمیت زیادی دارد مثلا اگر آب خیلی شور باشد باعث میشود رشد کم شود ، برگ ها بسوزند و بادام ها دچار پوکی شوند. مناسبترین آب برای آبیاری کردن بادام ، آب با EC کمتر از 2 است. بنابراین پیش از احداث باغ، باید کیفیت و مقدار آب موجود بهدقت بررسی شود که این کار را با استفاده از آزمایش آب میتوان انجام داد.
شیب و جهت زمین
شیب زمین نیز در انتخاب محل مناسب برای احداث باغ بادام اهمیت زیادی دارد . زمینهایی با شیب ملایم بین 5 تا 15درصد بهترین گزینه هستند،چون هم به طور طبیعی زهکشی شان خوب و مناسب است و هم باغداری در آنها راحت تر است و بهتر مدیریت میشود.همچنین جهت زمین بر میزان دریافت نور و گرما تأثیر میگذارد. زمینهایی که رو به جنوب یا جنوبشرقی هستند، نور و گرمای بیشتری دریافت میکنند و این موضوع به رشد بهتر درخت و کاهش خطر سرمازدگی کمک میکند. در مقابل زمینهای شمالی سردتر هستند و احتمال آسیب ناشی از سرما در آنها بیشتر است. پس بهتر است کشاورزان عزیز زمینی با شیب ملایم و جهت درست و خوب برای احداث باغ خود انتخاب کنند تا بتوانند به بهترین دستاورد ها برسند.
باد و جریان هوا
باد نقش دوگانهای در باغ بادام دارد. جریان ملایم هوا برای کاهش رطوبت و جلوگیری از بیماریها مفید است، اما بادهای شدید میتوانند باعث شکستن شاخهها، ریختن میوه و در نتیجه کمتر شدن بار و سوددهی شوند. اگر منطقه تان بادخیز باشد، احداث بادشکن در اطراف باغ ضروری است تا از آسیبهای احتمالی جلوگیری شود. بادشکنها باید بهگونهای طراحی شوند که جریان هوا را کاملاً مسدود نکنند، بلکه شدت باد را کم کنند.
بهترین و پربازدهترین ارقام نهال بادام
انتخاب ارقام نهال بادام مناسب برای احداث باغ بادام یکی از مهمترین تصمیمهایی است که موفقیت یا شکست باغ به آن بستگی دارد . هر رقم بادام ویژگیهای خاصی دارد .برخی زودگل هستند و در مناطق سردسیر بهسرعت آسیب میبینند، بعضی هم دیرگلاند و برای مناطق سرد مناسبترند، بعضی پوکی مغز کمتری دارند، برخی از آن ها باردهی شان بیشتر است و گروهی نیز برای کشت دیم یا آبی خوبند. بنابراین وقتی میخواهیم رقم بادام را انتخاب کنیم باید ببینیم شرایط اقلیمی منطقه چگونه است ، در زمستان هوا چقدر سرد است، آیا در آن منطقه سرمای دیررس بهاره وجود دارد، خاک چه نوعی است ، کیفیت آب و حتی هدف اقتصادی باغدار چیست؟
در ادامه میخواهیم چند نمونه از مهم ترین ارقام بادام را همراه با ویژگی های آنها ذکر کنیم .امیدوارم شما کشاورز عزیز از خواندن این بخش لذت ببرید.
رقم بادام مامایی:
بادام مامایی یکی از ارزشمندترین و گرانترین ارقام بادام ایران است و بهویژه در بازارهای صادراتی خیلی محبوبیت دارد. چه ویژگی هایی باعث شده این رقم انقدر محبوب باشد؟
نهال بادام مامایی مغز درشتی دارد، شکل آن کشیده است و طعم آن خیلی خوش طعم و خوشمزه است ، این رقم درصد مغز دهی بالایی دارد و میتواند برای کشاورز سوددهی عالی ایجاد کند. پوسته چوبی این رقم سخت و سفت است و همین ویژگی باعث میشود در برابر آفات و آسیبهای مکانیکی مثل ضربه خوردن یا افتادن و… مقاومت بیشتری داشته باشد.
بادام مامایی برای مناطق نسبتاً گرم و خشک مناسب است و در مناطق سردسیر به دلیل زودگل بودن ممکن است دچار سرمازدگی شود. این رقم برای باغهای آبی بسیار مناسب است و در صورتی که آبیاری خوب و بانظم انجام دهید و برای کوددهی اش هم وقت بگذارید، میتواند شما را به سود دهی عالی برساند.
رقم بادام شاهرودی:
بادام شاهرودی یکی از رقم هایی است که در ایران خیلی کاشته میشود و انواع مختلفی مانند شاهرودی 12، 15 و 21 دارد که هرکدام ویژگیهای خاص خودشان را دارند. ویژگی های بادام شاهرودی چیست؟
این رقم معمولاً دارای مغز متوسط تا درشت است، طعمی خوب و خوشمزه دارد و درصد مغزدهی آن 90 درصد است. شاهرودیها نسبت به شرایط اقلیمی مختلف سازگاری خوبی دارند و در بسیاری از مناطق کشور میتوان آنها را کاشت . برخی از نوع های بادام شاهرودی دیرگلتر هستند و برای مناطق سردسیر مناسبترند. این رقم برای باغهای آبی و حتی نیمهدیم نیز قابل استفاده است و به دلیل باردهی بالا ، میتواند برای کشاورز درآمدی عالی ایجاد کند.
رقم بادام آذر:
بادام آذر یکی از بهترین رقم های دیرگل بادام در ایران است و در منطقه های سردسیر میتواند مقاوم باشد و عملکرد خیلی خوبی از خودش نشان دهد چون این رقم دیرتر از خواب زمستانی بیدار میشود و همچنین دیرتر گل میدهد، بنابراین در فصل بهار کمتر دچار سرمازدگی میشود. مغز بادام آذر کیفیت خوبی دارد و درصد مغزدهی آن خوب و مناسب است . این رقم نسبت به خشکی نیز مقاومت تقریبا خوبی دارد و میتواند در باغهای بادام دیم یا کمآب رشد کند و محصول بدهد.
رقم بادام فرانیس (فرانسوی):
فرانیس یکی از رقم های خارجی بادام است که در سالهای اخیر در ایران نیز خیلی محبوب شده است. بادام فرانیس مغز درشتی دارد ، پوسته آن نازک است و خیلی خوش طعم است .این رقم بادام برای بازارهای صادراتی هم استفاده میشود و میتواند برای کشاورز سوددهی عالی ایجاد کند. فرانیس معمولاً دیرگل است و همین ویژگی آن را برای مناطق سردسیر مناسب میکند. این رقم در باغهای آبی خیلی خوب محصول میدهد و در صورتی که کشاورز به خوبی از آن محافظت کند، باردهی خیلی خوبی دارد . البته این رقم نسبت به برخی بیماریها حساستر است و نیاز دارد کشاورز خیلی حواسش به آن باشد.
رقم بادام تونو:
تونو هم رقمی دیر گل است. این نوع بادام به مقاوم بودنش معروف است . نه تنها در ایران بلکه در خیلی از کشور های سردسیر هم از آن استفاده میشود. ممکن است شما کشاورز عزیز در منطقه باشید که سرمای بهاره دارد این نوع بادام برای کاشته شدن در این مناطق خیلی مناسب است. مغز بادام تونو کیفیت خیلی خوبی دارد و درصد پوکی آن کم است. این رقم معمولاً همراه با رقم فرانیس بهعنوان گردهافشان استفاده میشود و ترکیب این دو نوع بادام بسیار خوب برای کشاورز است.
رقم بادام نون پاریل :
بادام نون پاریل یکی از مشهورترین رقم های بادام در جهان است و بخش بزرگی از تولید بادام آمریکا را تشکیل میدهد. ویژگی های این نوع بادام چیست؟ این رقم باردهی خیلی خوب و بالایی دارد ، مغز آن درشت است و طعمش عالی است، برای صنایع غذایی و شیرینیپزی انتخابی بسیار مناسب است. نون پاریل زودگل است و به همین دلیل برای مناطق سردسیر مناسب نیست، اما در مناطق گرم و معتدل عملکرد فوقالعادهای دارد. این رقم برای باغهای آبی خیلی توصیه میشود و در بازارهای جهانی بسیار پرطرفدار است.
رقم بادام سوپرنوا:
سوپرنوا یکی از رقم های جدید بادام است و باردهی خیلی خوبی دارد. خیلی پر مغز است و درصد مغز دهی اش هم خیلی بالاست ، این ویژگی ها باعث شده که بادام سوپرنوا محبوبیت زیادی داشته باشد. این رقم بادام دیرگل است و برای مناطق سردسیر مناسبتر است. سوپرنوا در باغهای آبی عملکرد بسیار خوبی دارد و به دلیل کیفیت بالای مغز، برای صادرات نیز گزینهای خیلی خوب است. مقاومت آن در برابر خشکی متوسط است و بهتر است در باغهای آبیاریشده کاشته شود.
رقم بادام یلدا:
یلدا یکی از رقم های ایرانی بادام است که خیلی دیرگل است و برای مناطق سردسیر طراحی شده است. این رقم گلدهی بسیار دیر دارد و همین ویژگی باعث میشود از سرمای بهاره در امان بماند. مغز بادام یلدا کیفیت خوبی دارد و درصد پوکی آن کم است. این رقم برای باغهای دیم نیز مناسب است و مقاومت خوبی در برابر کمآبی دارد. یلدا برای باغدارانی که در مناطق سردسیر به دنبال رقم مطمئن هستند، انتخابی خیلی عالی است و میتواند آنها را به سوددهی خیلی خوب برساند .
انتخاب نهال سالم و استاندارد:
نهال بادام باید از نهالستانهای معتبر و دارای مجوز خریداری شود. نهال سالم چه ویژگی هایی دارد؟ این نهال دارای ریشه قوی است، آثار بیماری در آن دیده نمیشود و آفت یا زخم و با محل پیوند کاملاً جوشخورده است. استفاده از نهالهای بیکیفیت ممکن است در سالهای اول مشکلی ایجاد نکند، اما در سال های بعد باعث میشود درختان به خوبی رشد نکند، باردهی آنها کاهش یابد و درختان تلفات بیشتری پیدا کنند.
سن مناسب نهال برای کاشت معمولاً 1 تا 2 ساله است. نهال باید قبل از کاشت در شرایط مناسب نگهداری شود تا ریشهها خشک نشوند و نهالستان معتبر همه این ویژگی ها را رعایت میکند.
آمادهسازی زمین بادام قبل از کاشت نهال بادام
برای اینکه باغ بادامتان سالها خوب کار کند، مهمترین سرمایهگذاری، همین آمادهسازی اولیه زمین است. هر چقدر این مرحله را اصولیتر و بهتر انجام بدهید ، بعداً کمتر دچار مشکلاتی مثل رشد ضعیف ، بیماری ریشه، کممحصولی و… میشوید . در ادامه مقاله قرار است مراحل آماده سازی زمین بادام را به صورت خوب و اصولی برای شما کشاورز عزیز توضیح دهیم. امیدوارم از آن لذت ببرید.
پاکسازی زمین از علفهای هرز، بوتههای مزاحم
قبل از هر کاری باید زمین را کاملاً تمیز شود. اما منظور از تمیز کردن زمین چیست؟ اگر علفهای هرز چندساله، بوتههای خاردار، ریشههای درختان قدیمی، سنگهای درشت یا بقایای ساختمانی در زمین هست، همه باید جمعآوری و خارج شوند. بعضی علف های هرز ریشه های عمیقی دارند مثل شیرینبیان، جگن و… اگر در همین ابتدا کنترل نشوند، بعدادر باغ به یک مشکل دائمی تبدیل میشوند. بهتر است قبل از شخم عمیق، یک شخم سطحی یا دیسک سبک انجام شود تا علفها و بقایا زیر و رو شوند و جمعآوریشان راحتتر شود.
شخم عمیق برای باز کردن خاک و ریشهدوانی بهتر
بعد از پاکسازی، نوبت شخم عمیق است. شخم عمیق با گاوآهن برگرداندار یا زیرشکن انجام میشود . این کار کمک میکند لایههای فشرده خاک باز شوند، ریشه درخت بادام در سالهای بعدی بتواند عمیق برود و خیلی رشد کند و آب در خاک نفوذ بهتری داشته باشد. عمق شخم معمولاً بین 40 تا 60 سانتیمتر است، البته این عمق به چیز های مختلفی مانند نوع خاک و امکانات بستگی دارد. اگر خاک قبلاً زیر کشت بوده و سفت شده است ، کشاورز عزیز باید زیرشکنزدن را در دو جهت عمود بر هم انجام دهد که این کار نتیجه خیلی خوبی میدهد. زمان مناسب شخم معمولاً پاییز است، وقتی خاک نه خیلی خشک و نه خیلی خیس باشد چون خاک خیس باعث میشود کلوخه تولید شود.
اصلاح خاک بر اساس آزمایش خاک
در بالاتر درباره خاک مناسب بادام خیلی توضیح دادیم. یکی از راه های فهمیدن نوع خاک منطقه و نیاز های زمین استفاده از آزمایش خاک است. وقتی این کار را انجام دادید و نیاز های زمینتان را فهمیدید حالا باید چکار کنید؟
اگر خاک منطقه تان فقیر از نظر مواد آلی است که در بیشتر زمینها همینطور است، باید در این مرحله مقدار مناسبی کود دامی کاملا پوسیده روی زمین پخش شود. معمولاً برای باغهای جدید، بین 20 تا 30 تن کود دامی پوسیده در هکتار توصیه میشود، اما مقدار دقیق آن به نوع و وضعیتی که خاکتان دارد بستگی دارد.
اگر pH خاک خیلی بالا یا خیلی پایین است، یا کمبود عناصری مثل فسفر، پتاسیم، روی، آهن و… را دارید، میتوانید کودهای شیمیایی پایه (مثل فسفات، پتاس، گوگرد و…) را هم قبل از تسطیح نهایی روی زمین پخش کنید تا با خاک مخلوط شوند. این کار باعث میشود ریشه نهالها از همان ابتدا در محیطی غنی و خوب قرار بگیرد و رشد کنند.
دیسک و خرد کردن کلوخهها و یکنواخت کردن خاک
بعد از اینکه زمینتان را شخم عمیق زدید و کود هم به آن اضافه کردید نوبت آن است که با دیسک، کلوخههای بزرگ را خرد کنید. این کار کمک میکند سطح زمین برای تسطیح و بعدا برای حفر گودالها آماده شود. اگر کلوخهها خیلی بزرگ بمانند همچنین آبیاری هم آسان تر شود. معمولاً یک یا دو بار دیسکزدن، بسته به وضعیت خاک، کافی است.
طراحی نقشه کاشت و مشخص کردن فاصله بین درختان
قبل از اینکه حتی یک چاله حفر کنید، باید نقشه کاشت را روی کاغذ و بعد روی زمین مشخص کنی. فاصله کاشت درختان بادام به چیز های مختلفی مثل رقم بادام ، پایه، نوع آبیاری و… بستگی دارد اما معمولا این فاصله خوب است بین 5×5، 6×4، 6×5 یا حتی متراکمتر در باغ های مدرن است.
اگر رقم بادامی که انتخاب کردید پربرگ و پررشد است یا قصد دارید یک باغ مکانیزه ایجاد کنید، فاصله ردیفها را کمی بیشتر در نظر بگیر. در این مرحله باید محل ردیفها و جهت آنها معمولاً شمالی–جنوبی در نظر گرفته شود. اما چرا؟
این کار باعث نوردهی بهتر و بیشتر خیلی مفید است. برای طراحی خوب زمین میتوانید محل درختان گردهافشان و حتی محل لولههای اصلی آبیاری را در ذهن و روی نقشه مشخص کنید. بعد از آن با متر و ریسمان نقاط کاشت را روی زمین علامتگذاری کنید.
حفر گودالهای کاشت با عمق و عرض مناسب
حالا باید گودال حفر کنیم . حتی اگر شخم عمیق انجام دادهاید باز هم گودال کاشت باید بهاندازه کافی بزرگ باشد تا ریشه نهال در سال اول در خاک نرم و غنی قرار بگیرد. معمولا گودالهایی با ابعاد حدود 60×60×60 سانتیمتر مناسب خیلی مناسب هستند،اما در خاکهای سنگین یا فقیر میتوان این ابعاد را کمی بیشتر گرفت. خاک سطحی یعنی لایه بالایی خاک را جداگانه در یک طرف گودال و خاک عمقی را در طرف دیگر بریزید تا بعدا بتوانید خاک بهتر را نزدیک ریشه نهال قرار بدهید. اگر در کف گودال لایه سفت یا سنگی دیدید، تا حد امکان آن را بشکنید تا هیچ وقت از رشد ریشه جلوگیری نکند.
زمان مناسب کاشت نهال بادام
بهتر است بیشتر مراحل سنگین مثل شخم عمیق، اصلاح خاک، تسطیح و حتی حفر گودالها را در پاییز یا اوایل زمستان انجام دهید تا خاک فرصت داشته باشد بنشیند ، ریشه ها جا بیفتند و ساختار طبیعیتری پیدا کند. کاشت نهال بادام معمولا در آخر زمستان تا اول بهار، یعنی زمانی که خطر یخبندان کمتر است و خاک هنوز رطوبت کافی دارد انجام شود. اگر تنبلی کنید و همه کار هارا روز های نزدیک کاشت انجام دهید هم خسته میشوید و هم احتمال دارد بی دقتی کنید یا بخاطر بارندگی و سرما از برنامه تان عقب بیفتید.
آبیاری باغ بادام:
بادام نسبت به سایر درختان میوه کمآبتر است، اما برای اینکه باغ اقتصادی و پرباری داشته باشید باید به بحث آبیاری خیلی توجه کنید و دقت کنید این کار با نظم انجام شود و هر درخت مقدار مشخصی آب دریافت کند. میخواهیم نیاز آبیاری سالیانه باغ بادام را در سه نوع باغ آبی ، دیم و قطره ای بررسی کنیم.
- نیاز آبی سالانه در باغ آبی: بین 6000 تا 8000 مترمکعب در هکتار
- در باغ دیم: بسته به بارندگی بین 300 تا 450 میلیمتر بارش سالانه لازم است
- در آبیاری قطرهای: مصرف آب حدود 30 تا 40 درصد کمتر از روش های غرقابی است.
برنامه آبیاری نهال بادام در سال اول
نهالها در سال اول حساسترین مرحله را دارند و خیلی مهم است که آبیاری آنها را چگونه و به چه روشی انجام میدهد. نهال تازه کاشت باید به طور منظم آبیاری شود و این نظم آبیاری در فصل های مختلف سال متفاوت است.
- دربهار باید هر 5 تا 7 روز یکبار هر نهال را حدود 20 تا 30 لیتر آبیاری کنید.
- در تابستان باید هر 3 تا 5 روز یکبار برای هر نهال حدود 30 تا 45 لیتر آبیاری انجام شود.
- در فصل پاییز هر 7 تا 10 روز یکبار به هر نهال بین 15 تا 20 لیتر آب بدهید.
- در زمستان فقط یک آبیاری سنگین قبل از یخبندان کافی است .
اگر در سال اول آبیاری خوب انجام نشود و درخت دچار خشکی شود خیلی بد است چون سال اول سال رشد ریشه است و با این کار ریشه به خوبی رشد نمیکند.
برنامه آبیاری باغ بالغ (۳ سال به بالا):
درختان بالغ در هر فصل نیاز آب متفاوتی دارند و نظم آبیاری در آنها متفاوت است. در ادامه آبیاری باغ بالغ را در هر فصل بررسی میکنیم.
- بهار: این فصل حساس ترین زمان رشد است چون تشکیل میوه و رشد اولیه درخت در آن انجام میگیرد.
آبیاری در این دوره باید هر 7 تا 10 روز یکبار انجام شود. در هر نوبت آبیاری برای هر درخت بالغ بین 80 تا 120 لیتر آب نیاز است. در آبیاری قطره ای این نیاز به بین 40 تا 60 لیتر در هر نوبت آبیاری میرسد. - تابستان: همانطور که میدانید این فصل گرمترین زمان سال است و درختان از هر موقعی بیشتر به آب نیاز دارند.
بهتر است در این فصل هر 5 تا 7 روز آبیاری انجام دهید و در هر نوبت بین 120 تا 180 لیتر به هر درخت آب بدهید. در روش قطره ای نیاز به بین 60 تا 90 لیتر میرسد. - پاییز: در فصل پاییز درخت وارد فاز استراحت میشود . پس نیاز آن هم به آب کمتر است . خوب است هر 10 تا 15 روز یکبار آبیاری انجام شود. در هر نوبت به هر درخت بین 60 تا 80 لیتر آب بدهیم که در روش قطره ای نیاز آب بین 30 تا 40 لیتر است.
- زمستان: فصل خواب درخت است . نیاز به آب خیلی کم است. فقط یک آبیاری سنگین قبل از یخبندان نیاز است .در این آبیاری حدود 150 تا 200 لیتر به هر درخت آب بدهید.
در ادامه میخواهیم ویژگی های سه روش آبیاری قطره ای، غرقابی و نوار تیپ را بررسی کنیم. امیدوارم از خواندن این بخش لذت ببرید.
- آبیاری قطرهای: این روش بهترین و اقتصادیترین روش آبیاری درخت بادام است اما چرا؟ در روش آبیاری قطره ای راندمان باغ بالا میرود و مصرف آب تا 40 درصد کاهش پیدا میکند ، بیماری های ریشه کم میشوند چون ریشه همیشه مرطوب است و اکثر بیماری ها و آفات بیشتر در خشکی به وجود میایند. در این روش امکان کوددهی همراه آب هم وجود دارد که روش خوبی است.
- آبیاری غرقابی: این روش آبیاری خیلی مرسوم است و استفاده زیادی دارد. هزینه های انجام آن کمتر است و برای زمین های صاف مناسب است. اما خوب ویژگی های بدی هم دارد برای مثال در این روش مصرف آب خیلی بالا میرود ، یا ممکن است باغ با خطر ماندابی شدن و پوسیدن ریشه یا بیماری ریشه مبتلا شود.
- آبیاری نواری یا تیپ: این روش برای سال اول کاشت نهال خیلی مناسب است. نسبت به روش غرقابی آب کمتری مصرف میکند. این روش مثل روش قطره ای باعث میشود رطوبت بیشتری به ریشه برسد و درخت سالم تر باشد.
نکات خیلی مهم آبیاری بادام:
رعایت این نکات باعث افزایش عملکرد و کاهش مصرف آب میشود. پس کشاورز عزیز حتما به این بخش توجه کاهی داشته باشید.
- بهتر است آبیاری در صبح زود یا عصر انجام شود چون در این زمان خورشید مایل میتابد و تبخیر آب کمتر است.
- از آبیاری سنگین و پشتسرهم خودداری کنید. چون اگر آب خیلی به ریشه ها برسد باعث خفگی آنها میشود.
- در دوره پر شدن مغز بادام یعنی فصل تیر و مرداد ، کمآبی باعث پوکی مغز میشود.
- در دوره رسیدن میوه یعنی فصل شهریور ، آبیاری زیاد باعث ترک خوردن پوست سبز میشود.
- درخت بادام تحمل شوری متوسطی دارد، اما اگر EC آب بالای 2 باشد رشد درخت کاهش پیدا میکند.
- آبیاری بیش از حد هم بد است چون باعث زردی برگ، پوسیدگی ریشه و ریزش میوه میشود.
کود دهی درخت بادام
یکی از مهم ترین کار هایی که باید برای باغ بادامتان انجام دهید رعایت اصول کوددهی است. در ادامه قرار است یک برنامه کوددهی خیلی خوب و عالی برای شما کشاورز عزیز ارائه دهیم . توجه شما را به این قسمت از مقاله جلب میکنم.
کوددهی نهال بادام در سال اول کاشت
در سال اول هدف اصلی از کود برای نهال تازه کاشته شده این است که نهال بهخوبی ریشه بدهد و رشد اولیهاش انجام شود. در این سال نباید کوددهی سنگین انجام شود، چون ریشه هنوز ضعیف است و تحمل مقدار زیاد کود را ندارد.
بهترین کار این است که قبل از کاشت، خاک گودال با کود دامی پوسیده، اسید هیومیک و مقدار کمی فسفر مخلوط شود. بعد از کاشت، کوددهی باید بسیار ملایم و مرحلهای باشد. معمولاً در سال اول حدود 30 تا 50 گرم نیتروژن خالص برای هر نهال کافی است که این مقدار بهتر است در چند نوبت کوچک در طول بهار و اوایل تابستان به درخت داده شود.
کود باید در فاصله مناسب از تنه و در ناحیه ریشههای فعال پخش شود. اگر علائم کمبود روی یا آهن دیده شد، در آخر بهار میتوانید یک محلول پاشی سبک انجام دهید.
در سال اول نباید پتاسیم یا فسفر سنگین به درخت بدهید چون نیاز اصلی درخت رشد ریشه است و کودهای سنگین ممکن است باعث سوختگی یا توقف رشد شوند.
برنامه کوددهی باغ بادام در سال دوم
در سال دوم درخت قویتر شده است و میتواند مقدار بیشتری کود دریافت کند. در این سال معمولا از هیومیک اسید به مقدار 100 گرم برای هر درخت و مقدار نیتروژن به حدود 50 تا 80 گرم نیتروژن خالص برای هر درخت است که نسبت به سال اول بیشتر شده است.
این مقدار هم باید در چند نوبت به درخت داده شود تا درخت همیشه تغذیه شود. اگر در سال اول به اندازه کافی به نهال کود پایه ندادید، میتوان در زمستان سال دوم مقدار کمی فسفر یا پتاسیم در ناحیه سایهانداز درخت ریخت.
در این سال کمبود ریزمغذیها بیشتر خود را نشان میدهد بنابراین محلولپاشی روی، آهن و بور در اواخر زمستان و اوایل بهار میتواند خیلی خوب باشد و این نیاز را برطرف کند. کود دامی در سال دوم معمولاً نیاز نیست، مگر اینکه خاک بسیار فقیر باشد.
کوددهی درخت بادام در سال سوم (شروع باردهی)
در سال سوم درخت تازه وارد مرحله باردهی میشود و نیاز غذایی آن افزایش مییابد پس باید به آن بیشتر کود بدهیم. در این سال مقدار نیتروژن معمولا به حدود 80 تا 100 گرم نیتروژن خالص برای هر درخت میرسد. این مقدار باید در سه نوبت مصرف شود بخشی از آن را در اواخر زمستان به درخت بدهید ، بخشی را در اواسط بهار و بخشی در اوایل تابستان. پتاسیم در این سال اهمیت بیشتری پیدا میکند. اما چرا؟ چون پتاسیم در پر شدن مغز و کیفیت میوه نقش مستقیمی دارد. بنابراین مصرف حدود 20 تا 30 گرم پتاسیم خالص برای هر درخت در زمستان یا اوایل بهار خوب است انجام شود.
اگر آزمایش خاک کمبود فسفر را نشان دهد، مقدار کمی فسفر نیز میتوان به درخت داد. محلولپاشی ریزمغذیها در این سال بسیار مفید است، چون درخت در حال تشکیل گل و میوه دادن است و کمبود عناصر در این زمان باعث ریختن گل ها و پوکی مغز بادام میشود.
کوددهی باغ بادام در سال چهارم و پنجم
در این سالها باردهی درخت بیشتر و بیشتر میشود پس درخت به مقدار بیشتری کود نیاز دارد.
مقدار نیتروژن معمولاً به حدود 100تا 120 گرم نیتروژن خالص برای هر درخت میرسد و باید در سه نوبت که بالا اشاره کردیم مصرف شود. پتاسیم نیز باید بیشتر به درخت داده شود چون نقش مهمی در کیفیت و پر بودن مغز دارد. معمولا در این سالها حدود 40 تا 60 گرم پتاسیم خالص برای هر درخت در زمستان یا اوایل بهار مصرف میشود.
اگر خاک فقیر باشد، باید هر سه سال یکبار به درخت فسفر بدهیم . ریزمغذیها در این مرحله اهمیت زیادی دارند و محلولپاشی روی، آهن و بور در اواخر زمستان و بعد از ریزش گلبرگها میتواند باردهی درخت را خیلی بیشتر کند. اگر 2 سال از مصرف کود دامی گذشته باشد، میتوان در سال چهارم یا پنجم حدود 5 تا 10 تن کود دامی پوسیده در هکتار به درخت داد.
برنامه کوددهی درخت بادام از سال ششم به بعد
در این مرحله درخت به باردهی خیلی کامل و زیاد میرسد و باید کوددهی آن دقیق و منظم انجام شود. مقدار نیتروژن معمولاً بین 120 تا 150 گرم نیتروژن خالص برای هر درخت است و باید در سه نوبت که اشاره کردیم مصرف شود.
پتاسیم نیز باید تقریبا به اندازه 40 تا 80 گرم برای هر درخت باشد، چون پتاسیم باعث میشود کیفیت مغز افزایش پیدا کند و درخت نسبت به خشکی خیلی مقاوم شود.
فسفر هم با توجه به وضعیت خاک هر 2 تا 3 سال یکبار مصرف میشود. ریزمغذیها در این مرحله بسیار مهم هستند، چون کمبود آنها باعث کم شدن باردهی و پوکی مغز بادام ها میشود.
محلولپاشی روی، آهن و بور در اواخر زمستان و اوایل بهار خیلی خوب است انجام شود.
هرس باغ بادام زمان مناسب و روش هرس در سنین مختلف
هرس در باغ بادام یکی از مهمترین کار هایی است که یک کشاورز باید انجام دهد چون این درخت اگر هرس نشود خیلی سریع رشد بینظم پیدا میکند مثلا شاخههایش در هم میروند، نور به داخل تاج نمیرسد و باردهی کاهش پیدا میکند.
بادام روی شاخههای یکساله و دوساله بار میدهد، بنابراین هرس باید طوری انجام شود که هم شاخههای بارده آسیب نبینند و هم شاخههای جدید و قوی برای سالهای آینده تولید شوند. اگر هرس درست انجام شود، درخت اسکلت قوی پیدا میکند، نور به همه قسمتها میرسد، تهویه بهتر میشود و کیفیت و اندازه میوه افزایش مییابد.
زمان مناسب هرس درخت بادام
بهترین زمان برای هرس درخت بادام آخر های پاییز تا اواخر زمستان است. در این زمان برگ های درخت ریخته اند و درخت در حال استراحت است. چرا هرس درخت را در این زمان انجام میدهیم؟ چون ساختار درخت بدلیل نداشتن برگ خیلی بهتر دیده میشود. وقتی درخت را هرس میکنیم زخم هایی بر روی آن ایجاد میشود. هرس کردن در زمانی که درخت خواب است باعث میشود تا زمان شروع فصل رشد زخم ها بتوانند خودشان را ترمیم کنند.
البته در مناطقی که هوا خیلی سرد است بهتر است هرس را اواخر زمستان انجام دهیم تا رد زخم ها دچار یخ زدگی نشوند. در برخی موارد درخت را در تابستان هرس میکنیم . این هرس برای این است که پاجوش ها، نرک ها و شاخه های مزاحم حذف شوند و درخت شکل خوبی به خود بگیرد.
هرس نهال بادام در سال اول
در سال اول هدف اصلی این است که نهال یک تنه مرکزی قوی و چند شاخه اصلی مناسب داشته باشد. معمولا در زمان کاشت کشاورزان نهال را از ارتفاع حدود 70 تا 90 سانتیمتر سربرداری میکنند تا شاخههای کناری از همان سال اول شکل بگیرند. باید 3 تا 4 شاخه قوی که زاویه باز و مناسب دارند انتخاب شوند و بقیه را قطع کنید. این شاخهها اسکلت اصلی درخت را تشکیل میدهند. در سال اول نباید هرس سنگین انجام شود، چون نهال هنوز ضعیف است و نیاز به برگ برای فتوسنتز دارد.
هرس درخت بادام در سال دوم
در سال دوم شاخههای اصلی که در سال اول انتخاب کردید و هرس نشدند باید تقویت شوند. اگر شاخهای بیش از حد بلند شده باشد، کمی کوتاهش کنید تا شاخههای کناری روی آن شکل بگیرند و بزرگ شوند.
شاخههایی که زاویه تند دارند یعنی خیلی کج هستند باید حذف شوند. هدف از این کار این است که سه تا چهار شاخه اصلی با فاصله مناسب از هم و با زاویه باز شکل بگیرند. در این سال همچنین باید پاجوشها و نرکها حذف شوند تا انرژی درخت برای رشد آن صرف شود.
هرس درخت بادام در سال سوم (شروع باردهی)
در سال سوم درخت تازه میتواند بار بدهد . در این زمان هرس باید طوری انجام شود که هم شاخههای بارده قطع نشوند و هم شاخههای جدید برای سالهای آینده تولید شوند. شاخههای خشک، بیمار، شکسته یا شاخه هایی که خیلی سایه ایجاد میکنند باید حذف شوند. شاخههایی که به سمت داخل تاج درخت رشد کردهاند هم باید قطع شوند تا نور به مرکز درخت برسد. اگر شاخهای بیش از حد بلند شده باشد، کمی آن را کوتاه میشود تا شاخه های جدید روی آن رشد کنند.
هرس درختان بالغ بادام
درختان بالغ نیاز به هرس منظم سالیانه دارند تا باردهی آنها همیشه زیاد باشد. برای هرس درخت بالغ باید شاخههای خشک حذف شوند، شاخه های بیمار قطع شوند، شاخه های مزاحم جداشوند و همین طور شاخه های سایهانداز از بین بروند.
شاخههایی که بیش از حد بلند شدهاند باید کوتاه شوند تا همان طور که بالا اشاره کردبم شاخههای جوان و بارده روی آنها رشد کنند جایگزین شوند. معمولا شاخه های یکساله و دوساله بادام محصول میدهند. بنابراین شاخههای خیلی پیر و چوبی باید بهتدریج حذف شوند تا شاخههای جوان جایگزین شوند. اگر تاج درخت خیلی شلوغ شده باشد یعنی شاخه های زیادی در آنجا وجود داشته باشد باید چند شاخه داخلی که اضافی است را کند تا نور و هوا به مرکز درخت برسد. این کار از بیماریها جلوگیری میکند و کیفیت میوه را افزایش میدهد.
آفات درخت بادام
- کرم سیب یا کرم میوه:
این آفت لارو را وارد درخت میکند بعد مغز درخت را میخورد و باعث ریزش یا پوکی بادام میشود. بیشترین فعالیت کرم سیب از اواخر بهار تا پایان تابستان است و چون لارو وقتی وارد درخت میشود خیلی سخت میتوان کنترلش کرد پس باید زمان خروج لاروهای جوان دقیق مدیریت شود. - سوسک پوستخوار بادام:
این آفت زیر پوست تنه درخت زندگی میکند و مسیر هایی لوله مانند را آنجا ایجاد میکند . این مسیر های لوله مانند جریان شیره درخت را مختل میکنند و این باعث میشود درخت بهتدریج ضعیف و شاخهها خشک میشوند. بیشتر در درختان کمآب، ضعیف یا هرسنشده دیده میشود و حذف شاخههای خشک بهترین راه پیشگیری است. - شته ها(سبز، سیاه ، زرد):
این آفات موذی شیره گیاه را میمکند و باعث پیچ خوردن برگ ها میشوند. این کار باعث میشود درخت کم کم ضعیف شود . اگر دیدید روی درختتان شیره لزج به نام عسلک وجود دارد بدانید درخت به این آفت مبتلا شده است . همچنین از نشانه های حضور آن زیاد شدن مورچه ها روی تنه درخت است. - کنه تارتن ( کنه قرمز):
این کنه باعث زردی و خشکی برگ ها میشود چون از آنها تغذیه میکند. اگر لکه های ریز یا تار های ریز را زیر برگ درختانتان دیدید بدانید درخت به این آفت مبتلا شده است.
نظرات کاربران
هنوز نظری ثبت نشده است.
ثبت نظر جدید