نهال گیلاس

نهال گیلاس معرفی کامل

میوه ای هسته دار و لذیذ است که ارزش غذایی بالا و بازار پسندی فوق العاده ای دارد. به دلیل تنوع رقم و اقلیم مناسب برای این میوه در بسیاری از کشورها کشت می شود. ایران نیز یکی از تولید کننده های این میوه است. هرچند مدیریت صحیح باغ از انتخاب رقم و نهال مناسب تا کاشت، تغذیه، آفات و برداشت همگی نقش های تعیین کننده ای در محصول نهایی دارد. در این مقاله این چالش های پیش روی باغدار را بررسی می کنیم.

ایران با تولید سالانه 200 تا 260 هزار تن جزو سه تولید کننده برتر است. گیلاس درختی خزان کننده با ریشه سطحی است که این ریشه ها بین 1.5 تا 8 متر به عمق خاک نفوذ می کنند. این میوه با برگ های تخم مرغی و گل های سفید خودناسازگار است (به تنهایی بار نمیدهد) و نیاز به گرده افشان دارد.

گرده افشانی موثر عامل کلیدی برای تشکیل میوه است. دوره های گرده افشانی حدود 4 روز است که در این دوره تشکیل میوه در سه مرحله رشد سریع، کند و مجددا سریع اتفاق می افتد.

محیط مناسب باغ گیلاس

با حداقل عمق 1 متر و خاک لومی که زهکشی خوبی باید داشته باشد. نیاز سرمایی ارقام مختلف متفاوت است و بهتر است هنگام خرید نهال با مشاوران ما در این مورد مشورت کنید. در مناطق با سرمای دیررس بهاره باید اجتناب کرد. فاصله کاشت نهال معمولا 56x  متر باشد و کشت حداقل دو رقم سازگار برای گرده افشانی حیاتی است.

آبیاری نهال گیلاس

گیلاس میوه ای است که به خشکی و تنش آبی حساس است و به مدیریت دقیق برای آبیاری نیاز دارد. اگر آبیاری کافی نباشد میوه کوچک و کیفیت و کمیت محصول پایین می آید و حساسیت به سرمازدگی افزایش می یابد. آبیاری بیش از حد باعث غرقاب، کاهش اکسیژن، پوسیدگی ریشه و افزایش بیماری قارچی می شود.

از مرحله تشکیل میوه تا برداشت به خصوص مرحله سفت شدن هسته دوره بحرانی آبیاری است. سالانه بین 800 تا 1200 میلی متر بسته به شرایط اقلیمی نیاز به آبیاری دارد و بسیار مهم است که پس از برداشت چون درخت شروع به ذخیره مواد غذایی برای سال بعد می کند.

روش های آبیاری

سه روش برای آبیاری این میوه وجود دارد.

1. آبیاری غرقابی که بسیار کم بازده است و مناسب خاک های با نفوذ پذیری کم است که معایبی مثل: استفاده زیاد از آب، افزایش شوری و گسترش بیماری های خاک زی دارد.
2. آبیاری بارانی با بازده 85 درصدی که امکان کوددهی همراه آبیاری و خشک کردن باغ در فصل گرما را فراهم می کند ولی معایبی مثل هزینه بالا، افزایش بیماری قارچی و تبخیر زیاد در مناطق گرم را دارد.
3. آبیاری قطره ای با بازدهی 95 درصدی که باعث صرفه جویی 50 درصدی در مصرف آب و کوددهی دقیق، کاهش علف هرز و حفظ رطوبت خاک می شود.

تغذیه نهال گیلاس

• این نهال به خاک با pH 6 تا 7 و مواد آلی کافی نیاز دارد. عناصری مانند نیتروژن برای رشد رویشی، تشکیل پروتئین و افزایش اندازه میوه.
• فسفر برای توسعه ریشه، تشکیل میوه و انتقال انرژی.
• پتاسیم برای کیفیت میوه، مقاومت به خشکی و بیماری لازم است.

ارقام مهم نهال گیلاس در ایران و جهان

• گیلاس تکدانه مشهد با میوه ای پوست سیاه و شیرین از سال چهارم شروع به باردهی کرده و سالیانه 25 تا 35 کیلوگرم بار می دهد.
• سیاه شبستر با میوه قرمز تیره، گوشت سفت و آبدار که از سال چهارم باردهی را آغاز کرده و سالیانه 30 تا 45 کیلوگرم بار می دهد.
• صورتی لولسان با پوست قرمز نارنجی و طعم شیرین از سال چهارم باردهی خود را آغاز کرده و سالیانه 20 تا 35 کیلوگرم بار می دهد.
• بینگ آمریکایی با میوه تیره، سفت و آبدار از سال چهارم باردهی خود را آغاز کرده و سالیانه 30 تا 45 کیلو بار می دهد.

آفات مهم گیلاس

مگس گیلاس با تخم گذاری داخل میوه و ایجاد کرم و پوسیدگی، برای کنترل آن باید میوه های آلوده را جمع آوری کرد، شخم زمستانه، نوارهای زرد چسبنده، سمپاشی باید انجام شود.

سرخورطومی با سوراخ کردن میوه و تغذیه از آن میوه را از بین می برد و برای کنترل آن شخم زمستانه و سمپاشی با دیازینون انجام می شود.

شته سیاه گیلاس باعث پیچیدگی و بد شکلی برگ و ترشح عسلک می شود، برای از بین بردن آن باید با سموم سیستمیک مانند ایمیداکلوپراید سمپاشی انجام شود.

برداشت

برداشت دستی برای مصرف تازه مناسب است و بعد از برداشت اگر قصد انبار کردن دارید باید پیش سرمایش یا سرد کردن سریع میوه را انجام دهید. انبار باید دمای صفر تا 1 درجه سانتی گراد و رطوبت 95 درصدی داشته باشد.