معمولا از اولین سوالاتی که به ذهن یک باغدار سیب یا کسی که این درخت را کاشته میرسد این است که چه زمانی درخت شروع به باردادن میکند؟
کشاورزی که اینقدر برای احداث و نگهداری از باغ سیبش زحمت کشیده انتظار دارد یه سوددهی بالا برسد و درآمدی خوب و پایدار برای خودش ایجاد کند . اما این درآمد چند سال پس از احداث باغ ایجاد میشود؟

کاشت نهال سیب یکی از رایج‌ترین انتخاب‌ها برای باغ های بزرگ یا تجاری یا حتی برای کاشتن در باغ های خانگی است.
باردهی درخت سیب یک روند تدریجی است و یک شبه اتفاق نمیافتد و به عوامل ژنتیکی، نوع پایه، پیوند، شرایط محیطی مثل آب و هوا و نحوه نگهداری درختان سیب بستگی دارد. در واقع نباید انتظار داشت که درخت بلافاصله بعد از کاشت میوه بدهد. بلکه باید چند سال به آن زمان داد تا ریشه‌ها قوی شوند و درخت تقریبا به سن بلوغ برسد.

نهال سیب معمولا 2 تا 5 سال بعد از کاشت شروع به باردهی می‌کند، اما این زمان به چند عامل مهم بستگی دارد. در سال‌های اولیه کاشت ، تمرکز درخت بیشتر روی رشد ریشه و شاخه‌هاست و به همین دلیل باردهی کم یا محدود خواهد بود. با گذشت زمان و تقویت ساختار درخت، میزان محصول افزایش پیدا می‌کند و سوددهی کشاورز هم بیشتر خواهد شد.
یک سری عوامل هستند که روی باردهی درختان سیب تاثیر زیادی دارند. عواملی مثل نوع نهال، رقم سیب و شرایط محیطی و نگهداری. در ادامه مقاله میخواهیم هر کدام از. این موارد را بررسی کنیم. این بررسی هم نگاه خوبی در رابطه با باردهی درختان سیب به شما میدهد، هم کمک خواهد کرد چگونه نهال های پربار تری داشته باشید. توجه شما را به خواندن ادامه مقاله جلب میکنم.

نوع نهال سیب در شروع باردهی

نهال سیب سال چندم شروع به باردهی میکند

نوع پایه‌ای که نهال روی آن پیوند زده شده و همچنین نوع پیوند نهال تاثیر مستقیم و خیلی مهمی روی زمان شروع باردهی درختان سیب دارد. بیشتر نهال‌های تجاری سیب نهال های پیوندی هستند که برای کشاورز سوددهی عالی ایجاد میکنند. نهال پیوندی نهالی است که در آن یک پیوند از رقم دلخواه روی یک پایه خاص که قوی باشد و ریشه های گسترده داشته باشد سوار شده است. ایجاد این نوع نهال باعث میشود محصولات زیاد و یکنواخت داشته باشیم، که با کیفیت تر و زود بار ترند.
به طور کلی نوع پایه ای که روی آن پیوند ایجاد کردیم و روش تکثیر ( پیوندی ، بذری یا کشت بافت) تاثیر مستقیم و خیلی مهمی روی زمان شروع باردهی دارد.

نهال های کشت بافت

درشرایط استاندارد و تجاری می‌توانند حتی از سال اول تا دوم بعد از کاشت وارد باردهی شوند. این نهال‌ها در محیط آزمایشگاهی تکثیر می‌شوند که باعث میشود یکنواختی ژنتیکی بالایی داشته باشند. نهال کشت بافت معمولا روی پایه‌های کنترل‌شده رشد می‌کنند. در باغ‌های مدرن و متراکم، به دلیل رشد یکنواخت و ورود سریع به فاز باردهی انتخاب نهال های کشت بافت محبوب و پرطرفدار است. البته باردهی سال اول معمولا خیلی زیاد نیست . توصیه میشود در این سال برای جلوگیری از ضعف درخت مدیریت گل ها و میوه ها به خوبی انجام شود.

نهال های پیوندی

در مقاله ای ما به صورت کامل که نهال پیوندی چیست را برسی کرده ایم و دانستیم که این نهال ها معمولا 2 تا 3 سال بعد از کاشت شروع به باردهی می‌کنند. چون از درخت بالغ گرفته شده‌اند معمولا سریع وارد مرحله رشد زایشی و باردهی میشوند. تقریبا همه نهال های اصلاح شده و تجاری در بازار از نوع نهال های پیوندی هستند یعنی استفاده از این نوع نهال ها بسیار رایج است. نهال های پیوندی نسبت به نهال بذری زودتر محصول میدهد و کشاورز را به سوددهی میرسانند.

پایه های پاکوتاه

معمولا 2 تا 3 ساله که باشند وارد فاز باردهی میشوند این درخت ها معمولا قد کوتاه تری دارند. این ویژگی باعث میشود برداشت محصول از آنها راحت تر شود و به دلیل قد کوتاه ترشان انرژی کمتری صرف رشد طولی درخت میشود. انرژی اضافی درخت برای باردهی مصرف میشود، هم باردهی بیشتر خواهد شد و هم درختان زود تر بار میدهند.

پایه‌های نیمه‌پاکوتاه

این پایه ها حدود 3 تا 4 سال بعد از کاشت شروع به باردهی می‌کنند. اندازه درختان نیمه پاکوتاه متوسط است و خیلی بلند نمیشوند. این درختان میتوانند به خوبی انرژی خودشان را بین رشد و باردهی تقسیم کنند و یک باغ اقتصادی را برای کشاورز ایجاد کنند‌ .

پایه های بذری

ممکن است 4 تا 5 سال یا حتی بیشتر طول بکشد تا بار بدهند. این درختان خیلی رشد میکنند و بلند میشوند ، عمرشان هم طولانی است و نسبت به نهال های دیگر دیرتر به باردهی میرسند. اگر نهالی به طور مستقیم از بذر کاشته شده باشد و پیوند هم نداشته باشد حتی ممکن است بیشتر از 5 سال طول بکشد که وارد فاز باردهی شود.

 

ارقام سیب و زمان باردهی آنها

ارقام نهال سیب و زمان باردهی آنها

علاوه بر پایه و روش تکثیر خود رقم سیب هم نقش خیلی مهمی در سرعت باردهی دارد. بعضی رقم‌ها ذاتا زودبارده هستند و برخی دیرتر وارد مرحله باردهی می‌شوند. در ادامه چند رقم معروف و زود بازده نهال سیب را معرفی میکنیم‌ .

  • سیب گالا  حدود 2 تا 3 سال بعد از کاشت شروع به باردهی می‌کند. زودبارده هستند و برای باغ های تجاری خیلی مناسبند.
  • سیب گلدن دلیشز  معمولا 2 تا 3 ساله که باشند وارد باردهی می‌شود و محصول‌دهی منظم دارد.
  • سیب گرانی اسمیت  معمولا 3 تا 4 سال طول می‌کشد تا به بار بنشینند ، اما میوه‌ای باکیفیت و با ماندگاری بالا تولید می‌کند.
  • سیب رد دلیشز  حدود 2 تا 4 سال بعد از کاشت شروع به باردهی می‌کند و از ارقام پرطرفدار در بازار است.
  • سیب فوجی  معمولا 3 تا 4 ساله وارد باردهی می‌شوند و عملکرد بالایی دارد.

البته این زمان‌ها تقریبی هستند و اگر از نهال های کشت بافت استفاده کنید یا پایه زود بازده باشد ممکن است باردهی خیلی زودتر اتفاق بیفتد.

 

رسیدگی به سیب برای باردهی سریع

حتی اگر بهترین نوع نهال و رقم را انتخاب کنید شرایط محیطی و مدیریت باغ مشخص خواهد کرد که درخت در چه زمانی و به چه میزانی باردهی داشته باشد.
به طور خلاصه نیاز های محیطی نهال سیب را بیان میکنیمو میگوییم باید هر کدام چجوری باشند تا درخت بیشتر بار بدهد.

  • آبیاری سیب
    در فصل بهار و تابستان هر 5 تا 7 روز آبیاری کنید. اگر گرما خیلی شدید بود آبیاری باید بین 3 تا 5 روز انجام شود. خاک نباید غرقابی شود و بین آبیاری اجازه دهید زمین کمی خشک شود. آب زیاد باعث میشود شاخه ها خیلی رشد کنند و باردهی دیر تر اتفاق بیفتد، کمتر هم باشد. اما رطوبت یکنواخت باعث ایجاد گل و میوه بیشتر میشود.
  • خاک مناسب درخت سیب
    خیلی مهم است . جنس خاک مناسب نهال های سیب لومی یا لومی-شنی است که باید زهکشی خوبی داشته باشند. PH مناسب خوب است بین 6 تا 7 باشد. خوب است قبل کاشت نهال به خاک کمپوست با کود دامی پوسیده اضافه کنید، این کار باعث میشود ریشه ها قوی تر شوند و بهتر رشد کنند. وقتی ریشه قوی باشد باردهی درخت سیب زود تر اتفاق می افتد و بیشتر خواهد بود.
  • کوددهی
    در اواخر زمستان میتوانید از کود دامی پوسیده استفاده کنید. در اوایل بهار کود کاملا متعادل مثل 10_10_10 استفاده میشود. قبل از گل دهی مقدار پتاس را بیشتر کنید.
    به طور کلی دادن فسفر و پتاس کافی باعث گلدهی بیشتر و افزایش مقدار سیب ها میشود. اما مصرف نیتروژن زیاد باعث تاخیر در میوه‌دهی میشود. چون نیتروژن برگ ها و شاخه ها را بزرگ میکند و اگر خیلی استفاده کنیم درخت انرژی کمتری را برای باردهی میگذارد.
  • هرس:
    باید شاخه های عمودی و اضافی را حذف کنیم و کاری کنیم که درخت فرم خوبی به خود بگیرد. در هرس سعی کنید قسمت مرکز تاج درخت را باز نگه دارید تا نور بتواند به خوبی به آن برسد. نور که داخل تاج برود جوانه و گل ها بیشتر میشود در نتیجه باردهی هم بیشتر خواهد بود.
  • گرده افشانی:
    بیشتر ارقام سیب برای باردهی خوب نیاز به رقم های گرده افشان مثل سیب گالا یا گلدن دلیشز دارند . اگر دو رقم سازگار را کنار هم بکارید محصول بیشتر و یکنواخت تر خواهد بود.
  • مدیریت گل و میوه یا تنک کردن:
    در سال‌های اول اگر همه گل‌ها تبدیل به میوه شوند درخت ضعیف می‌شود.برای باردهی قوی‌تر در سال‌های بعد خوب است بخشی از میوه‌های ریز را حذف کنید و فاصله بین میوه‌ها روی شاخه را رعایت کنید . این کار باعث می‌شود درخت انرژی ذخیره کند و سال بعد بار بیشتری بدهد.