آبیاری درخت گردو از کاشت نهال تا برداشت محصول

درخت گردو از نظر اقتصادی بسیار با ارزش و حساس به مدیریت آب است . اکثر مردم براین باور هستند که این درخت در مقابل کم‌آبی مقاوم است ولی تحقیقات ثابت کرده است که تنش آبی در مراحل کلیدی رشد ، به ویژه در سال های ابتدایی و دوره تشکیل مغز ، می‌تواند به طور مستقیم باعث کاهش عملکرد ، پوکی مغز گردو ، افت کیفیت چوب و ریزش میوه شود و برای موفقیت و سودآوری بالا و پایدار در باغ مدیریت صحیح آبیاری بسیار مهم است .

درخت گردو  دارای سیستم ریشه ای عمیق ، سطح برگ بالا و تعرق زیاد و حساسیت بالا به کمبود آب به ویژه در زمان رشد رویشی و زایشی است .

بهترین روش برای آبیاری درخت گردو

با توجه به ویژگی های بخصوص این درخت  مخصوصا رقم های جدید اصلاح شده مانند گردو فرنور یا گردو چندلر که شامل نیاز یکنواخت به آبیاری، ریشه های عمیق و گشترده و حساسیت به تنش آبی، حساسیت به غرقاب و اندازه بزرگ برگ ها بهترین روش آبیاری استفاده از روش های مدرن مانند قطره ای،بارانی، بابلر و زیرسطحی است.

روش های آبیاری گردو

آبیاری قطره ای برای درخت گردو

به عنوان دقیق ترین شکل آبیاری موضعی شناخته میشود که در آن یک شبکه لوله های اصلی،فرعی و لاترال روی سطح خاک و در ردیف های کشت نصب میشود، در محل هر درخت گردو قطره چکان هایی قرار داده میشود که با دبی مشخص آب را به صورت قطره ای مستقیم به محدوده توسعه ریشه درخت گردو میرساند که باعث یکنواختی رطوبت و کودآبیاری می شود.

آبیاری بارانی

آب به صورت تحت فشار به وسیله پمپ وارد شبکه لوله شده و توسط آبپاش ها به هوا پاشیده میشود تا مانند باران بر روی درخت گردو ببارد،آبپاشها مدل ثابت و متحرک دارد.از جمله آنها میتوان به سیستم های کلاسیک ثابت،سیستم پیوسته متحرک و سیستم بارانی تفنگی اشاره کرد.

آبیاری بابلر

این روش برای تک درختان،درخچه ها و بوته های پراکنده مناسب است که در این روش یک لوله اصلی را به هر درخت گردو نزدیک کرده سپس یک بابلر یا حبابساز در آنجا نصب میشود.بابلر آب را با دبی بالا اما با جریان غیرپراکنده و آرام خارج میکند. این جریان آب پای درخت جمع شده و به آرامی جذب خاک میشود.

آبیاری زیرسطحی

آبیاری زیرسطحی به عنوان پیشرفته ترین شکل آبیاری قطره ای که در آن لوله ها در عمق خاک ،در قسمت ریشهدرخت گردو دفن میشوند،آب مستقیما به ریشه میرسد و به خاطر خاصیت مویینگی در خاک پخش میشود.

 

آبیاری گردو در زمان کاشت

بلافاصله بعد از کاشت باید با آبیاری سنگین حفره‌های هوایی خاک را حذف کنیم .

در هفته اول با توجه به بافت خاک باید هر 4 – 6 روز یکبار آبیاری شود تا ریشه در جای خود قرار بگیرد و ریشه های مویی برای رشد تحریک شوند .

این نکته را فراموش نکنید که در صورت خشکی در هفته اول کاشت ، سیستم ریشه ای به صورت دائمی ضعیف می‌شود .

آبیاری در سال اول کاشت

در سال اول این نهال ریشه ها سطحی هستند و تحمل تنش های آبی بسیار پایین است به همین منظور برنامه زیر را برای آبیاری پیشنهاد می‌کنیم .

  • بهار و تابستان : هر 5 تا 7 روز
  • پاییز: هر 10 تا 14 روز تا قبل از ریزش برگ ها
  • زمستان: آبیاری فقط باید در مناطق خشک و بدون بارندگی انجام شود

هدف اصلی در سال اول رشد ریشه است ، نه رشد سریع شاخ و برگ به همین منظور آبیاری باید پیوسته و کم حجم باشد و از غرقاب شدن پرهیز کرد .

آبیاری درخت گردو در سال دوم پس از کاشت

در این مرحله ریشه ها عمیق تر هستند و درخت وارد فاز رشد قوی تری شده است پس برنامه آبیاری نیز باید تغییر کند .

  • بهار: هر 7 تا 10 روز
  • تابستان: هر 5 تا 7 روز
  • پاییز: کاهش تدریجی آبیاری برای آماده سازی خواب

در این سال می‌توان فاصله آبیاری را کمی افزایش داد ولی باید مراقب بود که تنش آبی رخ ندهد .

آبیاری درخت گردو در سن باردهی کامل

در 7 تا 10 سال به بالا که درخت در سن باردهی کامل است نیاز آبی بالا است که باید مدیریت لازم انجام شود ، فاصله آبیاری با توجه به خاک بین 10-14 روز است که با استفاده از آبیاری عمیق باید ریشه های عمیق را هم تحریک کرد ، در این مرحله کیفیت آبیاری از مقدار آبیاری بسیار مهم تر است .

آبیاری گردو بر اساس فصل

شرایط و ویژگی آبیاری درخت گردو در هر فصل

  • بهار: بهار فصل شروع رشد و گلدهی است که حساس ترین زمان آبیاری محسوب می‌شود ، کم آبی باعث ریزش گل و کاهش تلقیح به همین علت آبیاری منظم قبل و حین گلدهی ضروری است .
  • تابستان: فصل تشکیل و پر شدن مغز است که بحرانی ترین دوره تنش آبی محسوب می‌شود ، تنش آبی باعث پوکی مغز ، چروکیدگی و کاهش وزن میوه می‌شود ، در این فصل درخت به خاطر تعرق شدید نیاز آبی بالایی دارد .
  • پاییز: در پاییز پس از برداشت محصول با کاهش تدریجی آبیاری کمک به بلوغ چوب و افزایش مقاومت به سرما صورت بگیرد .
  • زمستان: چون درخت در خواب زمستانی است نیاز آبی بسیار کم می‌باشد و فقط باید در خاک های سبک و مناطق خشک آبیاری سبکی انجام شود .

حساسیت به آبیاری بر اساس مراحل فنولوژیک (مراحل سالیانه )

جوانه زنی: حساسیت به کم آبی متوسط

گلدهی: حساسیت به کم آبی بسیار زیاد

تشکیل میوه: حساسیت به کم آبی بسیار زیاد

پر شدن مغز میوه: حساسیت به کم آبی بحرانی

نزدیک برداشت: حساسیت به کم آبی متوسط

پس از برداشت: حساسیت به کم آبی کم

اشتباهات معمول و رایج در آبیاری درخت گردو

بعضی اشتباهات ساده ای در آبیاری است که در صورت انجام ضرر زیادی به باغ گردو شما وارد می‌کند این اشتباهات عبارتند از:

  1. آبیاری کم ولی سطحی
  2. قطع آب در تابستان برای صرفه جویی
  3. آبیاری سنگین در خاک های سنگین
  4. بی‌توجهی به سن درخت

روش های کاهش تنش آبی در درخت گردو

  1. مدیریت خاک: با استفاده از مالچ پاشی و افزایش ماده آلی و بهبود دادن زهکشی خاک
  2. مدیریت سایه و باد: با نصب بادشکن برای کاهش تبخیر و هرس اصولی برای تعادل سطح برگ
  3. سیستم های آبیاری جدید: استفاده از آبیاری قطره ای بادی مناسب ، آبیاری زیر سطحی در مناطق کم آب و استفاده از سنسور رطوبت خاک
  4. تغذیه متعادل: با پتاسیم کافی که باعث افزایش تحمل تنش آبی می‌شود و پرهیز از ازت بیش از حد چون ازت باعث افزایش مصرف آب می‌شود .

 

مدیریت آبیاری درخت گردو باید متناسب با سن درخت ، فصل و شرایط اقلیمی باشد و از یاد نبرید که آبیاری اصولی در سال های ابتدایی باعث بهره‎‌ وری بالا و پایدار خواهد شد ، در حالی که تنش آبی باعث خسارت های جبران ناپذیری می‌شود .