نهال بذری چیست ؟ توضیح کامل با زبان ساده و علمی

نهال پایه بذری چیست ؟

ممکن است این سوال خیلی از کشاورزان تازه کار یا خوانندگان این مقاله باشد نهال بذری در واقع بذر های کمیاب است که جمع آوری شده و در خاک کاشته میشود. این نهال ها که

استفاده گسترده ای بین کشاورزان و باغبانان دارند معمولا برای تولید پایه های مقاوم استفاده میشوند یا مثلا در شرایط دیم انتخاب نهال بذری انتخابی مناسب است. ممکن است

کشاورز نتواند هزینه زیادی برای خرید و کاشت نهال بپردازد . کاشت نهال بذری هزینه کمتری دارد. بر اساس گزارش های جهاد کشاورزی ، نهال های بذری در باغ های دیم پسته و بادام ،

به دلیل داشتن ریشه های عمیق تر ، تا 20 درصد در خاک های فقیر نسبت به بقیه نهال ها بقای بالاتری دارند.

کشاورزان و باغبانان آنها را در خاک می‌کارند ، مراقبت میکنند و توسعه میدهند تا جوانه بزند و رشد کند و به نهال و سپس درختی تنومند تبدیل شود یا یک مزرعه پر بار را ایجاد کند. سوالی که اکنون پیش می آید این است که آیا کاشت نهال بذری برای هر شرایطی ایده آل است؟

برای اینکه پاسخ این سوال را پیدا کنیم باید اول ویژگی های نهال بذری را با دقت بررسی کنیم.

ویژگی های نهال بذری

• نهال بذری ریشه های قوی تری در خاک ایجاد میکند برای مثال در پسته های بنه که با استفاده از نهال بذری کاشته شده طول ریشه ها تا بیشتر از 5 متر میرسد. برای کشاورزانی که میخواهند با روش دیم کشاورزی کنند انتخاب این نهال خیلی خوب و مناسب است . چون به دلیل ایجاد ریشه های بلند تر راحت تر میتواند به آب دسترسی پیدا کند.
• ممکن است کشاورزان تازه کار برای احداث باغ بودجه زیادی نداشته باشند . انتخاب نهال بذری هزینه کمتری ایجاد میکند و انتخابی مناسب تر است.
• نهال های بذری تنوع ژنتیکی بالایی دارد و دست کشاورز را در انتخاب باز میگذارد.
  اما این تنوع ژنتیکی بالا چه مزیت های دیگری دارد؟ باعث میشود مقاومت طبیعی نهال افزایش پیدا کند مثلا در برابر آفات مقاوم تر شود که این ویژگی خیلی خوبی است.
• زمان باردهی نهال بذری بیشتر است. معمولا این نهال ها از سال 5 تا 7 وارد دوره باردهی اقتصادی میشوند . درست است که کیفیت میوه ها و محصولات درخت به نگهداری درست کشاورز و عوامل مختلف بستگی دارد اما معمولا نهال های بذری چون ریشه های عمیق تری دارند و مقاوم تر هستند محصولات با کیفیتی ایجاد میکنند.

کاربرد های نهال بذری

یک نوع از نهال که آن هم استفاده گسترده ای در کشاورزی دارد نهال پیوندی است . نهال بذری میتواند پایه مناسبی برای تولید نهال پیوندی باشد و ارقام مختلف را روی آن پیوند بزنند.
همچنین ممکن است برای احداث باغ دیم در شهر های کم آب و خشک مثلا شهر یزد از نهال های بذری استفاده شود چون همانطور که بالاتر اشاره کردیم این نهال ها به دلیل ریشه های قطور تر آب را از عمق زمین میکشند. نهال پسته و نهال بادام که در برابر خشکی مقاوم تر هستند دو گونه مناسب برای این روش کاشتند و کشاورزان میتوانند به سود دهی بالایی از طریق کاشت آن برسند.
در ایران جنگل های زیادی وجود دارد که نیاز به بازسازی دارند . میتوان با استفاده از نهال های بذری اوضاع آنها را سامان داد و دوباره جنگل های سرسبز و پر درخت داشته باشیم.

مزایا و معایب کاشت نهال بذری

مزایا

• نهال های بذری ارزان ترند. میتوان با بودجه کمتر یک باغ خیلی بزرگ دیم احداث کرد. پس برای کشاورزانی که به دنبال ایجاد پروژه خای بزرگ هستند نهال بذری انتخابی مناسب است.
• ممکن است خاک زمین کشاورزی تان فقیر باشد. این نهال ها با ریشه های بلندشان میتوانند مواد معدنی را بهتر از خاک استخراج کنند . نرخ بقای آنها 85_ 90 درصد است و نسبت به انواع دیگر نهال بیشتر و بالاتر میباشد.
• همانطور که در بالا هم اشاره کردیم این نهال ها تنوع ژنتیکی بالایی دارند و در برابر آفت ها از خودشان مقاومت خوبی نشان میدهند . این مورد یه مزیت مهم برای نهال های بذری به شمار می آید.
• نهال های بذری به خوبی با محیط های خشک سازگاری بر قرار میکنند.مثلا در شهر های گرمسیری و کم بارش و باغ های دیم این نهال ها عملکرد خوبی از خودشان نشان میدهند.

معایب

• باردهی نهال های بذری دیر هنگام است. یعنی مثلا در مقایسه با نهال های پیوندی که در سال 2 تا 3 بعد از کاشت به باردهی اقتصادی میرسند نهال های بذری 5 تا 7 سال طول میکشد تا به خوبی محصول دهند.
• کیفیت میوه ها کمی نامشخص است چون کشاورز باید بیشتر تلاش کند تا نهال ها جوانه بزند، رشد کند و سرپا شود. اما اگر به قول معروف نهال از آب و گل در بیاید به دلیل مقاوم بودن میتواند باردهی خوبی داشته باشد.
• رشد نهال های بذری غیر قابل پیش بینی است و مدیریت کردن آن کار سختی است. کشاورز برای اینکه باردهی خوبی داشته باشد باید بیشتر روی هرس کردن این نهال زمان بگذارد.

دلایلی که باید نهال بذری بکاریم چیست ؟

نوع خاک و اقلیم آب و هوایی منطقه:

خاک هایی که فقیر هستند یا خاک های شنی برای کاشت نهال بذری مناسب است. در مناطقی که بارندگی کمی دارند و آب و هوای گرمی دارند مثل مناطق گرمسیری میتوان از این نوع نهال استفاده کرد . نهال بذری ریشه های بلندی ایجاد میکند که در برابر شرایط سخت از آن درختی مقاوم و قدرتمند میسازد.

بودجه

هزینه هر نهال بذری تقریبا بین 20 تا 100 هزار تومان است که در مقایسه با بقیه نهال ها هزینه کمتری است. البته این هزینه به نوع نهال و رقم آن بستگی دارد. اما در کل برای باغداران با بودجه محدود انتخاب مناسبی است.

زمان باردهی

وقتی کشاورزی برای احداث باغ از نهال بذری استفاده میکند نباید توقع سود دهی زود هنگام را داشته باشد. کشاورزان نهال بذری باید کشاورزانی صبور باشند. اما این یک پروژه بلند مدت است که بالاخره به سود دهی میرسد. برای تولید پایه هم نهال بذری انتخابی مناسب است.

نهال بذری پسته

چون پسته مقاوم به خشکی و کم آبی است و در مناطق گرمسیری کاشته میشود از روش نهال بذری میتوان برای کاشت آن استفاده کرد. چون همانطور که تا کنون یاد گرفتیم نهال های بذری ریشه های بلند دارند و دربرابر خشکی مقاوم اند و میزان بارندگی 200 تا 400 میلی لیتر سالیانه برایشان مناسب است.
از نهال های بذری میتوان به عنوان پایه برای رقم های خیلی خوب پسته مثل رقم احمد آقایی استفاده کرد.
در دانشگاه شیراز مطالعاتی انجام شده که نشان میدهد پایه های بذری پسته بنه تا 95 درصد در دیم زار ها نرخ بقا دارند یعنی سالم میمانند که رقم بسیار عالی است.

نحوه مراقبت از نهال بذری

آبیاری:

بعد از کاشته شدن 10 تا 20 لیتر آبیاری انجام بشود تا بذر به خوبی برای جوانه زدن آماده شود . بعد از آن اگر زمین دیم زار باشد آبیاری به بارندگی ربط دارد. برای اینکه رطوبت خاک حفظ شود مالچ پاشی کردن هم کار خوبی است.

کود دهی:

کود دهی نهال های بذری بسیار مهم است . این نهال ها له دلیل مقاوم بودن معمولا به کود های شیمیایی نیاز کمی دارند یا اصلا نیاز ندارند اما استفاده از کود دامی و کود آلی برای آنها انتخاب مناسبی است. برای اینکه ریشه تقویت شود 10 تا 20 تن کود آلی مقداری بسیار مناسب است.

آفات و بیماری ها:

در دیمه زار ها وجود علف های هرز میتواند باعث کم شدن محصول شود . از بین بردنشان کاری بسیار مهم برای کشاورزان است. در کل چون نهال های بذری مقاومت بالایی دارند کمتر دچار آفت زدگی میشوند اما خوب باز هم بهتر است کشاورز همیشه از باغش نظارت انجام دهد. اگر آفات دیده شد با سم پاشی و محلول پاشی میتوان به راحتی آن را از بین برد.