فاصله کاشت درختان میوه | جدول استاندارد و فاصله از دیوار
اهمیت فاصله کاشت درختان
دستیابی به یک باغ میوه موفق فقط به خرید نهال خوب وآبیاری خلاصه نمیشود، بعد از خرید نهال مهم ترین تصمیم فاصله کاشت و الگوی کاشت است، تجربه نشان داده که بسیاری از مشکلاتی که در 5 تا 10 سال بعد در باغ دیده شده از جمله باردهی کم، مریضی و قارچ یا قطع اجباری درخت به خاطر انتخاب اشتباه فاصله کاشت بوده است.
معمولا زمانی که نهال را میکاریم، به اندازه نهال آن نگاه میکنیم ولی باید به اندازه درخت بالغ آن توجه کنیم. رعایت فاصله مناسب باعث میشود:
- نور کافی به همهی شاخه های برسد.
- تهویه بین درختان مناسب باشد.
- ریشه ها با همدیگر رقابت نکنند .
- برداشت، هرس و سم پاشی به راحتی انجام گیرد.
- ماشین آلات به راحتی در باغ حرکت کنند.
- عمر اقتصادی باغ افزایش یابد.
در صورت رعایت نکردن فاصله کاشت در سال اول سود بیشتری بدست میآورید ولی در بلند مدت باعث افت محصول و زیاد شدن هزینه مدیریت میشود.
عوامل تعیین کننده فاصله کاشت درختان
یک عدد خاص برای تعیین فاصله کاشت وجود ندارد، برای تعیین فاصله باید به عوامل مهم توجه کرد مثل:
- نوع پایه درخت: پایه های بذری رشد قوی ترو تاج بزرگتری دارند، درحالی که پایه های رویشی مثل پایه کوتاه و نیمه پاکوتاه رشد کنترل شده داشته و میتوان آن ها را متراکم تر کاشت.
- نوع خاک: در خاک های حاصلخیز رشد تاج درخت بیشتر است، پس باید فاصله بیشتری باشد و در خاک های سبک و شنی، رشد محدودتر بوده و میتوان فاصله را کمی کاهش داد.
- اقلیم منطقه: تاثیر مستقیمی روی فاصله کاشت دارد به این صورت که در مناطق گرم و مرطوب برای تهویه بهتر باید فاصله بیشتری باشد. در مناطق خشک و کم بارش برای کمتر شدن رقابت آبی باید فاصله بیشتر باشد. در مناطق معتدل و خنک میتوان درختان را کمی متراکم تر کاشت.
- شیب زمین: در زمین های شیب دار هرچه شیب بیشتر باشد، فاصله باید کمی بیشتر شود تا از رقابت بین ریشه و فرسایش خاک جلوگیری شود.
بررسی فاصله کاشت در مناطق مختلف ایران
از آنجایی که ایران تنوع اقلیمی زیادی دارد باید در نظر داشته باشید که این موضوع باعث تغییر در فاصله کاشت میشود.
- مناطق سردسیر: در اقلیم های سردسیر رشد درختان آرام تر است به همین منظور فاصله باید در حد متوسط باشد برای مثال در باغ گردو مناطق سردسیر معمولا فاصله 8×8 متر مناسب است.
- مناطق نیمه خشک: در این مناطق به خاطر کمبود آب درختانی مثل پسته و بادام باید فاصله کاشت بیشتری داشته باشند تا رقابت ریشه ها برای آب کمتر شود.
- مناطق گرم و مرطوب: در استان های شمالی کشور رطوبت بالاست، تهویه بهتر بسیار مهم است برای مثال در باغ های مرکبات فاصله کمتر از 5×4 متر باعث افزایش بیماری قارچی میشود.
جدول استاندارد فاصله کاشت درختان میوه
در جدول زیر، فاصله های رایج را نشان داده شده. عددها میانگین بوده و بسته به منطقه و اقلیم قابل تغییرند.
| نهال درخت: | فاصله کاشت : |
| سیب(بذری) | 6×7متر |
| سیب(پایه کوتاه) | 3×4متر |
| گلابی | 5×6متر |
| هلو | 4×5متر |
| زرد آلو | 5×6متر |
| گیلاس | 6×7متر |
| آلبالو | 4×5متر |
| انار | 3×4متر |
| انگور داربستی | 2×3متر |
| مرکبات | 4×5متر |
| بادام | 5×6متر |
| پسته | 6×7متر |
| گردو(بذری) | 8×8 یا 10×10متر |
| زیتون | 5×6متر |
انواع الگوی کاشت
در زمان کاشت نهال از بین 3 الگوی زیر یکی را با توجه به نوع نهال، اقلیم و ادوات کشاورزی موجود انتخاب میکنیم.
- مربعی
- مستطیلی
- لوزی
در باغ های مدرن معمولا از الگوی مستطیلی استفاده میشود تا تراکتور به راحتی عبور کند.
فرمول محاسبه تعداد درخت در هر هکتار
از فرمول زیر برای محاسبه تعداد درخت در یک هکتار(10.000 متر مربع) استفاده کنید.
تعداد درخت=(فاصله ردیفx فاصله روی ردیف) 10.000
برای مثال اگر فاصله 5×4 متر باشد: 500=(5×4) 10.000
فاصله کاشت درخت از دیوار
یکی از مسائلی که کمتر به آن رسیدگی میشود فاصله کاشت درخت از دیوار است، فرقی نمیکند دیوار حیاط باشد یا دیوار یکی از همسایه یا خانه. این فاصله به صورت کلی باید نصف فاصله استاندارد کاشت باشد.
دلایل اصلی این فاصله عبارتند از: جلوگیری از آسیب ریشه به پی ساختمان، جلوگیری از سایه انداختن روی ملک همسایه، پیشگیری از شکایات حقوقی و دسترسی بهتر برای هرس و برداشت است.
جدول پیشنهادی فاصله از دیوار
| نوع درخت: | حداقل فاصله از دیوار: |
| گردو | 4 تا 5 متر |
| پسته | 3 تا 4 متر |
| سیب و گلابی | 3متر |
| هلو و شلیل | 2.5 تا 3 متر |
| انار | 2 تا 3 متر |
| انگور | 1.5 تا 2متر |
| زیتون | 3 متر |
| مرکبات | 3 تا 4 متر |
در مورد درختان با ریشه های تهاجمی مثل گردو باید فاصله بیشتری را در نظر بگیریم. فاصله کاشت در باغ های کوچک چون فضا محدود است باید از پایه های پا کوتاه استفاده کنید، هرس را به صورت منظم انجام دهید، فاصله از دیوار را رعایت کنید و از ترکیب درختان ناسازگار استفاده نکنید.
فاصله کاشت در سیستم های متراکم مدرن
این سیستم ها برای درختانی مانند سیب و گلابی رایج شده ، در این سیستم ها:
- بازگشت سرمایه سریع تری دارند.
- نیاز به مدیریت دقیق دارند.
- وابسته به پایه های اصلاح شده هستند.
ولی این نوع سیستم برای همه مناطق مناسب نیست و بدون دانش مورد نیاز اصلا توصیه نمیشود.
اشتباهات رایج در تعیین فاصله کاشت
- بزرگترین اشتباه محاسبه فاصله کاشت بر اساس نهال.
- چون شرایط هر زمین متفاوت است کپی کردن فاصله کاشت از همسایه اشتباه است.
- در صورتی که عرض ردیف ها کم باشد ادوات کشاورزی مثل تراکتور نمیتوانند وارد زمین شوند.
- کاشت متراکم نهال برای سود سریع اشتباه است چون در سال های بعد مجبور به حذف آن ها میشوید.
فاصله کاشت روی بیماری تاثیر میگذارد؟
در صورت رعایت نکردن فاصله کاشت مناسب در مناطق مرطوب، فاصله کم باعث سفیدک و لکه برگی میشود، در مناطق خشک تراکم زیاد باعث تنش آبی میشود و اگر تهویه ضعیف باشد بیماری قارچی زیاد میشود.
به یاد داشته باشید که در سیستم های مدیریتی با آبیاری قطره ای، هرس دقیق و پایه های کوتاه میتوان فاصله کاشت را کم کرد.
نظرات کاربران
هنوز نظری ثبت نشده است.
ثبت نظر جدید