10 دلیل اصلی که درخت شما بارنمیدهد + راهکارهای قطعی

درختان میوه مثل امیدهای باغبان‌ها عمل می‌کنند. ولی بعضی وقت‌ها سال‌ها طول می‌کشد تا حتی یک میوه هم نداشته باشند. این موضوع نه تنها آزاردهنده است، بلکه تمام زحمت را بی‌فایده می‌سازد. در ادامه به ده دلیل مهم اشاره می‌شویم. با فهمیدن این علت‌ها، شما هم می‌توانید محصول درختان‌تان را بالا ببرید.

۱. رقم گرده‌افشان درست نیست

درختان میوۀ زیادی تنها نمی‌توانند میوه بدهند. برای تشکیل میوه، به گرده‌زنی از درخت دیگر وابسته‌اند. مثلأ سیبِ قرمز، حضور سیب زرد را برای عمل لقاح نیاز دارد. وقتی همسایه گرده‌دهنده وجود نداشته باشد، شکوفه‌ها پس از گل‌دادن خواهد ریخت. در مناطق شمالی کشور، عدّه‌ای باغدار متوجه این موضوع نمی‌شوند. مشاوره اولیه با جداول منتشرشده جهاد کشاورزی ضروری است.

۲.  نداشتن پیوند مناسب

درختی که پیوند نخورد، انگار علفِ هرز است و مثمر نمی‌شود. پیوند زدن، تنه را محکم می‌کند؛ حاصلش شاخه‌های پرمحصول است. وقتی پیوند دیر صورت گیرد یا انجامش غلط باشد، آب درخت به برگ‌ها نمی‌رسد. راهکار مؤثر: نهال اختصاصی را از محل‌های ثبت‌شده تهیه کنید. بهترین فرصت برای پیوند، فصل بهار است . نوع آسانِ آن کافی است.

۳. زود گل دادن و سرما زدگی

در بهار وقتی هوای گرم شروع می‌شود، دمای شب پایین می‌آید و باعث یخ‌زدن گل‌ها می‌شود. جوانه‌ها رنگ تیره‌ای پیدا می‌کنند – بعضی قهوه‌ای، بعضی سیاه – درنتیجه درخت بدون میوه می‌ماند. مناطق کوهستانی ایران، ازجمله آذربایجان، هرساله شاهد از بین رفتن هزاران درخت به خاطر این پدیده هستند. برای کاهش خسارت، قبل از فروپاشی دمای منفی، سطح خاک را مرطوب کنید  و می­شود گفت که نوع درخت مقاوم به سرما را در محیط کشت به کار ببرید.

۴. خاک از نظر عناصر مغذی وضعش خوب نیست

زمین بد، رشد درخت را محدود می‌کند. کمبود نیتروژن یا پتاسیم، تولید میوه را پایین میاورد؛ فقدان فسفر یا روی هم وضع را بدتر می‌کند. به عنوان مثال، بدون بُر، گرده‌افشاونی انجام نمی‌شود. با توجه به این مورد شاید این مورد نمی­توان از اهمیت خاک گذشت.

۵. درخت با شرایط جوی محل سازگار نیست

درخت‌ها عادت دارند که در جایی بمانند که برایش مناسب است. مثلاً آلبالو در کویر شکوفا نمی­شود، همانطور که پسته توی مناطق شمالی رشد ندارد. بعضی از گونه‌ها به فصل سرما نیازمندند، بعضی دیگر تابستان خنک و باران منظم رو دوست دارند. در جنوب کشور، سیبِ مقاوم به سرما اصلاً گل نمیدهد. برای حلش، حتماً قبل از کاشت، الگوی آب وهوایی محور رو با الزامات رقم درخت مقایسه کنید.

۶. قطع نکردن یا برش دادن اشتباه

هرس شبیه پاک کردن درخت است. وقتی هرس نکنید، شاخه‌ها روی هم می‌افتد؛ بنابراین نور و هوای کمتری داخل می‌شود. باعث کاهش میوه می‌گردد. قطع شاخه در فصل سرما، محصول را بین ۳۰ تا ۵۰ درصد بالاتر می‌برد. در فصل بهار بهتر است عملیات ملایم صورت گیرد.

۷. کمبود آب

آب مثل جان درخت عمل می‌کند. خشک شدن باعث پوسیدن گل و کوچک شدن میوه میشود. در مناطق خشک ایران، داشتن فقط یک ذره آب مشکلات زیادی به وجود می­اورد. یک درخت بالغ هفتگی بین ۵۰ تا ۱۰۰ لیتر آب نیاز دارد. حتماً سر وقت و طبق برنامه آب دادن را انجام بدید.

۸. آفت‌ها و عفونت‌های ناشناس

جوانه‌ها توسط حشراتی مثل شپشک یا قارچ‌های مختلف از بین می‌روند. اختلال در جریان شیره ناشی از بیماری شانکر است. حدود دو دهم تمام درختان به‌دلیل مشکلات زیان‌آور میوه نمی‌دهند. نشانه‌های آن شامل رنگ‌های تیره روی برگ و ساقه است. معاینه منظم هر ۳۰ روز یک‌بار ضروری است. پیش از بروز مشکل، محلول‌های مس خام را به عنوان محافظت کننده استفاده کنید.

۹. درخت یا بسیار جوان است یا خیلی مسن

درخت‌های زیر پنج سال سنگین به حساب میان و هنوز میوه نمی‌آورند. وقتی از بیست سال فراتر رود، عملکردش کم میشود. برای بوته‌های قدیمی، پیوند جدید توصیه میشود.  به نظر می­آید چند سالی طول می‌کشد ( بین سه تا پنج سال )تا دوباره به حدّ عادل برسد.

۱۰. کود نیتروژن زیاد

نیتروژن بالا، رشد برگ را زیاد می‌کند ولی دسته میوه کم می‌شود. درختان سبز هستند اما باروری ندارند. مشخصه آن، شاخسارهای بلند و بدون ثمر است. ترکیب کود را تنظیم کنید؛ مثلاً ۱۰ واحد نیتروژن با ۲۰ واحد پتاسیم.

جمع بندی

این ده عامل، رایج‌ترین دلایل نبود باردهی درخت هستند. گاهی اوقات این موارد باهم دخالت پیدا می‌کنند. حواس‌تان به وضعیت درخت باشد، خاک را بررسی کنید و مرحله‌به‌مرحله جلو بروید. بدون شناخت دقیق و تلاش مستمر، باغبانی به نتیجه نمی‌رسد. سال آینده، درختان شما شاخه‌هایشان از میوه پر می‌شود.