دلایل ریزش گل درختان میوه و راه های جلوگیری از آن

یکی از مواردی که میتواند محصول درختان میوه را به شدت کاهش دهد، ریزش گل درختان میوه است که از مشکلات رایج باغداران است. در ادامه به علل ریزش گل درختان میپردازیم.

علت اصلی ریزش گل­ها

درختان مثل هر موجود زنده دیگری منابع محدودی دارند. نمی­توانند همه گلها را به میوه تبدیل کنند، پس بخشی را به طور طبیعی میریزند تا انرژی را روی تعداد کمتری اما محکمتر بگذارند. این ریزش عادی تا حدی طبیعی است و لازم نیست خیلی نگرانش باشیم. اما وقتی ریزش بیش از حد میشود، معمولاً استرس درخت در میان است. یعنی شرایط محیطی بد، مثل کمبود آب یا تغذیه ضعیف، یا حمله آفات و بیماریها، درخت را تحت فشار میگذارد و برای بقا گلها را قربانی میکند.

نبود رقم گرده افشان

بیشتر درختان به رقم های گرده افشان نیاز دارند که بین درختان محصول ده وجود داشته باشد و اگر از این رقم ها در بین نهال های شما وجود نداشته باشد گل های درختان شما به سادگی میریزد و تبدیل به محصول نمیشود. از این رو پیشنهاد میشود حتما از وجود رقم گرده افشان مطمعن شوید در بین درختانتان

عوامل محیطی

هوا نقش خیلی مهمی دارد. اگر موقع گلدهی هوا ناگهان گرم شود، گرده افشانی درست انجام نمیشود و گلها بار نمیگیرند و بعد میریزند. سرمای ناگهانی هم بعد از باز شدن شکوفه­ها میتواند آنها را آسیب بزند. آب هم همینطور، کم آبی یکی از دلایل اصلی است. ریشه­ها اگر آب کافی نگیرند، درخت تصمیم میگیرد گلها و میوه­های کوچک را رها کند تا خودش را نگه دارد. آبیاری منظم در زمستان و اوایل بهار کمک میکند درخت قوی وارد فصل گلدهی بشود. مثلاً در مناطق خشک، برای درختانی مثل زیتون یا پسته، آبیاری زمستانه واقعاً فرق ایجاد میکند.

تغذیه

حالا برویم سراغ تغذیه که اهمیت زیادی دارد. درخت برای نگه داشتن گلها به ریزمغذیها نیاز دارد، مثل بور، روی و کلسیم. اینها برای استحکام گل و میوه ضروری هستند. اگر در خاک یا برگ کم باشند، گلها ضعیف میشوند و راحت میریزند. از آن طرف، اگر کود نیتروژنه زیاد بدهیم، مثل اوره، درخت بیشتر به برگ و شاخه فکر میکند تا گل. در نتیجه یا گلها تشکیل نمیشوند یا زود میریزند. راه حلش ساده است، هر چند سال یکبار خاک را آزمایش کنیم تا ببینیم چه چیزی کم یا زیاد است. قبل از گلدهی هم میشود یک محلول پاشی سبک با بور و روی انجام داد. فقط در مصرف اوره زیاده روی نکنیم.

آفات و بیماری ها

آفات و بیماریها هم مسئله بزرگی هستند. شته و کنه با مکیدن شیره، گلها را ضعیف میکنند. بیماریهای قارچی هم لکه یا پوسیدگی ایجاد میکنند و ریزش را بیشتر میکنند. اگر باغ را مرتب چک نکنیم، ممکن است تا آخر فصل نفهمیم علت اصلی چه بوده است. توصیه می‌کنم در بهار هفته ای یکبار درختها را از نزدیک ببینیم. اگر لکه عجیب یا شته زیاد دیدیم، با کارشناس حرف بزنیم و سم مناسب بزنیم. سم پاشی را هم سعی کنیم خارج از اوج گلدهی انجام دهیم تا به زنبورها آسیب نرسد. بهتر است از سمهای زیستی استفاده کنیم اگر ممکن باشد.

جلوگیری از ریزش گل های درختان

با این توضیحات قابل درک است که هرس هم مهم میباشد. درختان متراکم نور و هوا را خوب نمیگیرند، که این هم سلامت را کم میکند و هم بیماری را زیاد. در این حالت، گلهای داخل و ضعیف زودتر میریزند. هرس زمستانه اصولی، حذف شاخه های خشک و متراکم، کمک میکند درخت انرژی را بهتر خرج کند. بادهای شدید موقع گلدهی هم گلها را میلرزاند یا گرده افشانی را خراب میکند. شاید بادشکن طبیعی مثل ردیف درختان بلند در حاشیه مفید باشد.

گرده افشانی را فراموش نکنیم. برای میوه دادن، گلها باید گرده بگیرند. اگر زنبور کم باشد یا ارقام ناسازگار کنار هم کاشته شوند، گرده افشانی ضعیف میشود و گلها بدون میوه میریزند. میشه چند رقم سازگار را با هم کاشت، یا از سم پاشی موقع فعالیت زنبورها خودداری کرد. کاشت گلهای جذاب برای زنبورها در حاشیه هم ایده خوبی است.

پیشگیری

با توجه به مواردی که گفتیم سوالی که مطرح می­شود این است  که چگونه از این موارد پیشگیری کنیم؟

آبیاری منظم کلیدی است. آبیاری زمستانه در زیتون گلدهی را ۲۰-۴۰ درصد افزایش می‌دهد. از آبیاری قطره‌ای استفاده کنید تا ریشه‌ها همیشه مرطوب بمانند، اما غرقابی نشوند.تغذیه متعادل با کودهای حاوی بور و کلسیم در اواخر زمستان هم نباید فراموش شود. هرس مناسب هم نور و هوا را افزایش می‌دهد و رقابت را کم می‌کند. یه راهکار جالب هم این است که ۲۰-۳۰ درصد شاخه‌های ضعیف را حذف کنید تا انرژی گیاه مدیریت شود.

میزان ریزش طبیعی گل

ریزش گل درختان میوه گاهی مانند یک پیام از سوی درخت به باغدار است که نشان می‌دهد تحت فشار قرار دارد و به مراقبت بیشتری نیازمند است. درخت توان نگه‌داشتن تمام شکوفه‌ها و تبدیل آن‌ها به میوه را ندارد؛ بنابراین طبیعی است که بخشی از گل‌ها را بریزد تا انرژی خود را صرف گل‌ها و میوه‌های قوی‌تر کند. اما اگر میزان ریزش بیش از حد باشد، احتمالاً عواملی مانند تنش گرمای ناگهانی، سرمای بهاره یا کم‌آبی در بروز آن نقش دارند. به‌طور کلی، شرایط آب‌وهوایی و تأمین آب از عوامل اصلی در این فرایند محسوب می‌شوند. برای مثال، گرما می‌تواند گرده‌افشانی را مختل کند، سرما به‌طور مستقیم به گل‌ها آسیب می‌زند و خشکی نیز موجب تضعیف ریشه‌ها می‌شود.

آبیاری منظم، به‌ویژه آبیاری قطره‌ای، اهمیت زیادی دارد؛ خصوصاً در فصل زمستان که درخت در حال آماده شدن برای دوره رشد است. مالچ‌پاشی اطراف تنه نیز به حفظ رطوبت خاک کمک کرده و شرایط پایدارتر و امن‌تری برای درخت فراهم می‌کند که در نتیجه، میزان ریزش گل کاهش می‌یابد. البته این اقدامات باید به‌صورت اصولی و صحیح انجام شوند تا اثربخش باشند.