نهال صنوبر کبوده (سپیدار) سه ساله با رشد خیلی سریع

معرفی نهال صنوبر

آیا تا به حال از خود پرسیده اید که چرا به صنوبر طلای سبز می گویند و دلیل اهمیت ان چیست؟ همانطور که میدانید ایران در منطقه ای قرار گرفته که سهم اراضی جنگل ناچیزی دارد و از طرفی طی چند دهه اخیر به دلیل بهره برداری های بی رویه  از جنگل ها ، سطح اراضی جنگلی کشور به شدت کاهش یافته بنابراین برای تامین نیاز چوب کشور راهکار پیشنهادی  کشت صنوبر و تولید چوب در خارج از اراضی جنگی می باشد . دلایل محیط زیستی مثل حفظ اراضی جنگلی و مزیت های بالای صنوبر در جذب پساب و پسماندها ،کشت آنرا به موثرترین راهکار تامین چوب درکشورتبدیل کرده است.

صنوبر چه ویژگی های اکولوژیکی دارد؟

صنوبر ها  جزء درختانی غیر مثمر هستند که از نظر اکولوژیکی تنوع بسیار زیادی دارند و از اقلیم های گرمسیری گرفته تا دامنه های هیمالیا گسترده شده اند.درختانی نور پسند بوده که فتوسنتز بسیار بالایی دارند میزان تنفس از ریشه ها در مقایسه با سایر گونه ها زیاد است بنابراین تهویه خک بسیار ضروری میباشد . صنوبرها از اکسیژن محلول در آب نفوذی و یا آب جاری استفاده می کنند این گیاهان آبهای راکد و بدون زهکشی بیزارند چون موجب خفگی گیاه میشود. شکاف شعاعی در طول تنه بر اثر عدم زهکشی ،اسیدیته بالا،وجود لایه سخت و ساختمان بد خاک به وجود می آید.

گیاه شناسی صنوبر

ﺟﻨﺲ ﺻﻨﻮﺑﺮ(Populus) از ﺧﺎﻧﻮاده ﺑﻴﺪﻳﺎن  ( Salicceae) است. که به صورت درخت و درختچه هستند و تعداد گونه های آن به 85 عدد می رسد. در این جنس جوانه ها دارای فلس های فراوانی هستند که گاه به مواد مومی آغشته هستند. دارای برگ های پهن با طول و عرض تقریبا مساوی هستند. دمبرگ دراز و اکثرا دو پهلو.شکل برگ ها از مثلثی ،لوزی،و بیضی  گرفته تا گرد و پنجه ای در آن  مشاهده شده است به عبارت دیگر بسته به اینکه برگ ها در کدام قسمت ساقه قرار دارند شکل آنها نیز متفاوت است می تواند گفت چیدمان برگ در جنس صنوبر به شکل چند شکلی است.برگ ها مهمترین عامل تشخیص گونه ها،واریته ها و کلن ها هستند.

پراکنش جغرافیایی صنوبر در ایران وجهان

از مهمترین گونه هایی که برای تولید چوب استفاده می کنند  می توان به گونه دلتوئیدس و گونه تبریزی اشاره کرد ﮔﻮﻧﻪ دلتوئیدسﺑﻪ ﻟﺤﺎظ ﺗﻮلید ﭼﻮب از ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎي ﺟﻨﺲ ﺻﻨﻮﺑﺮ در جهان  ﻣﺤﺴﻮب میﺷﻮد. این ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎﺑﻪ طور طبیعی در نواحی شرقی و جنوبی آمریکا و کانادا برروی کوه ها ی راکی پراکنده است . درختان این گونه متوسط تا بلند اند و تا ارتفاع 60 متر و قطر بیش از یک متر می رسند. گونه های مختلفی از صنوبر در ایران به دلیل طیقف وسیع اکولوژیکی در ایران کشت می شوند برای مثال گونه دلتوئیدس به دلیل نیااز به بارندگی مناسب مناطق شمال کشوذ و گونه تبریزی و کبوده  شرایط معتدله و سردسیری و مناطق گرم و نیمه خشک را میپسندند.

رقم های بومی ایران کدامند؟

1. صنوبر تبریزی : مناسب ترین برای مناطق سردسیری و معتدله است. این درخت به علت نیازشدید و بالایی که به آب دارد معمولا در مسیررودخانه ها و حاشیه ی جوی ها قابل رویت است .تاج این رقم بسته است و با تراکم های مختلف در مناطق سردسیری کشت می شود.
2. صنوبر کبوده یا سپیدار:  این گونه بیشتر در مناسب مناطق خشک و نیمه خشک ،قایل مشاهده در حاشیه رود خانه ها ،قایلیت کشت در مناطق سردسیری و معتدله را دارد،عمده تفاوت سپیدار با تبریزی در برگ های لبه دار و کرک دارش است.
3. صنوبر سفید پلت: بومی جنگل های شمال و جلگه ای ،برگ ها شبیه سپیدار،تنه دارای شکاف بیشتر

دلایلی که باعث میشود روزبه روز ارش نهال صنوبر بیشتر شودچیست؟

• قابلیت سازگاری با اقلیم های مختلف را دارد
• در شرایط مساعد بسیار سریع الرشد است
• امکان کاشت انبوه و بهره برداری در زمان کوتاه
• چوب سبک نرم،همگن،رنگ روشن،خوش کار دارای قابلیت چسب و میخ خوری و پیچ خوری خوب
• کشت و توسعه آن از طریق قلمه و بذر و و پاجوش امکان پذیر است
• بامکان دورگ گیری دارند و خواص ممتازشان بعد از دورگیری افزایش می یابد

نیازآبی صنوبر

صنوبر نهالی رطوبت پسند است که در خاک های آبرفتی حاشیه رودخانه داخل کانال به خوبی رشد میکند

عمق مناسب آب برای آنها نیم متر تا پنج متر می باشد. آبیاری نباید سطحی باشد ،آب آبیاری اسیدیته 7 تا هشت داشته باشد و شوریش کم باشد نیاز آبی صنوبر چند ساله در مناطقی با بارندگی 250 الی 350 میلی متر در سال بین 10000 تا 12000 متر مکعب در هکتار در سال در مناطق آذربایجان،دامنه های جنوبی البرز و کرج برآورد شده است.

خاک مناسب و مواد غذایی مورد نیاز این نهال چبست؟

خاکی مناسب پرورش نهال صنوبر می باشد که علاوه بر مواد آلی غنی دارای تهویه مناسب باشد ، عمق خاک بیشتر از نیمتر باشد ،خاک های لومی شنی مناسب ترین خاک برای پرورش این نهال هستند . از طرفی داشتن رطوبت مناسب نیز حایز اهمیت میباشد. صنوبر به دلیل سریع الرشد بودنش میزان ماده آلی که از خاک جذب میکند بالا است بنابراین خاک هایی که صنویر کاشته میشود بعد از چند سال به شدت ضعیف میشوند بنابراین استفاده درست از کود به شکل قابل توجهی این کمبود را جبران خواهد کرد.

کود دهی معمولا در سه مقطع  باید صورت بگیرد:

• کود دهی قبل از کاشت: کود حیوانی همراه با شخم صورت میگیرد
• کود دهی هنگام کاشت : اضافه کردن کود با خاک به صورت دستس اطراف ریشه
• کود دهی بعد از کاشت : در مسیر ابیاری یا پای نهال بصورت شیمیایی و حیوانی

نکاتی درباره مدیریت منابع موقع کشت صنوبر

همانطور که میدانید کود های فسفاته و پتاس سبب افزایش سرعت چوبی شدن نهال میشود از طرفی مصرف بی رویه کود های نیتروژنه سبب حساسیت نهال نسبت به بیماری های قارچی میشود و چوبی شدن نهال را به تاخیر می اندازد بنابراین به منظور استفاده بهینه از منابع و کاهش مصرف بی رویه کود های ازته بهینه ترین روش کنترل علف های هرز در سال های اول کشت نهال می باشد چون هم رقابت بر سر منابع غذایی کمتر میشود و هم تامین نیتروژن تاحدودی جبران میگردد.

آفات و بیماری ها

از مهمترین آفات این درخت میتوان به آفات برگ خوار مثل ملازوما ،آفات مکنده مثل گونه سنگ صنوبر و آفات چوبخوارمثل ملانوفیلا اشاره کرد داشتن روش مدیریتی برای کنترل آفات اهمیت بالایی در کاهش میزان خسارت در سطح باغ دارد.

هرس

هرس درختان علوه بر شاخه اضافی سبب خوش فرمی تنه میشود هرس صنوبر از 4 سالگی وقتی که قطر پوست تنه بین 8 تا 10 سانتی متر است و ارتفاع آن به 6 متر رسیده انجام میشود و بیشتر از 2 تا 3 بار تا برداشت نباید هرس شود.