معرفی نهال زیتون
نهال زریتون درختی مقاوم به کم آبی و خشکی و همچنان شوری خاک درختی مقاوم میباشد که محصول آن استفاده های بسیار زیادی را در بازار و بین کل مردم جهان را دارد . این درخت به آفات نیز بسیار مقاوم است و کاشت آن در زمین های بی کیفیت نیز بسیار جواب دهی خوبی را دارد . درخت زیتون دارای طول عمری بلند است و یک سرمایه گذاری بلند مدت است که فروش و صادرات آن به راحتی از ایران به کشور های همسایه صورت میگیرد
مشخصات ظاهری
هر 2 تا 4 سال یکبار برگ ها می ریزند و برگ های متقابل شکل نیزه ای یا بیضی شکل دارد،گیاه های به صورت خوشه ای روی شاخه های یک ساله رشد می کنند، برای باردهی اقتصادی تبدیل 1 تا 3 درصد گل ها به میوه کافی می باشد. تنه این درخت کوتاه،ضخیم و پیج خورده است ولی در برخی مورد تنه تو خالی می باشد ولی درخت همچنان زنده است و بار میدهد . این درخت به درخت همیشه سبز معروف است.
محیط و شرایط مورد نیاز برای کاشت نهال زیتون
بهترین ارقام نهال زیتون
داخلی: روغنی،زرد ،شنگر،فیشمی،دزفول و شیراز
خارجی: کنسروالیا،والائولیا،مانزانیال،کرونیکی
- روغنی از سال چهارم شروع باردهی می کند و 45 تا 65 کیلوگرم بار می دهد .
- زرد از سال چهارم شروع به باردهی می کند و 35 تا 55 کیلوگرم بار می دهد.
- مانزانیال از سال چهارم شروع به باردهی می کند و 55 تا 85 کیلوگرم بار می دهد.
- دزفول از سال پنجم شروع به باردهی می کند و 40 تا 60 کیلوگرم بار می دهد .
- کرونیکی از سال چهارم شروع به باردهی می کند و 50 تا 75 کیلوگرم بار می دهد .
- فیشمی از سال پنجم شروع به باردهی می کند و 35 تا55 کیلوگرم بار می دهد
آب و هوای مناسب برای نهال زیتون
بهترین منطقه برای رشد این نهال مناطق مدیترانه ای با زمستان معتدل و مرطوب( 5- تا 10 سانتی گراد) ، تابستان های گرم و خشک طولانی(25_35 درجه سانتی گراد) و رطوبت نسبی پایین در تابستان است.
این درخت تا دمای 10- درجه را فقط برای مدت کوتاهی می تواند تحمل کند و شاخه ها و گل ها به دمای5- درجه حساس هستند . حداقل نیاز سرمایی این درخت 200 تا500 ساعت دمای زیر 7 درجه سانتی گراد است و اگر این نیاز برآورده نشود گل دهی درخت کاهش می یابد و باردهی نامنظم می شود . محدوده مناسب برای کاشت بین 0 تا 1200 متر است .
نور یک نیاز حیاتی برای هر درخت و گیاهی است و البته که نبود آن باعث ضرر و زیان به باغ و درخت های شما می شود .حداقل نیاز نهال و درخت زیتون سالیانه 1500 ساعت نوردهی کامل است به همین منظور طبق توصیه باغداران قدیمی و با تجربه بهتر است درخت های زیتون را در قسمت های شمالی و جنوبی برای جذب حداکثری نور بکاریم.
در صورت جذب نکردن کامل نور رشد رویشی درخت زیاد شده و سایه اندازی آن بیشتر می شود،جوانه های کمتری گل می دهند ،ریزش گل و میوه به وجود می آید و درصد اسید اولئیک پایین آمده باعث کم شدن کیفیت روغن می شود .
بهترین خاک برای نهال زیتون
خاکی که باید آن نهال با کیفیت و مناسب خود را بکاریم ویژگی های خاصی باید داشته باشد که بتوان به نتیجه مطلوب و سوددهی بریم ،برای مثال خاک لومی شنی تا لومی رسی با زهکشی عالی و عمق خاک 5/1 تا 2 متر pH 7 تا 8 که در صورت کمتر یا بیشتر بودن رشد را مختل می کند ،شوری را می تواند تا حدی تحمل کند اما شوری بالا باعث کم شدن رشد می شود وحداکثر تحمل شوری خاک حدود 6 تا 8 Ec است.
نیاز آبی برای نهال زیتون
این نهال به خاطر ریشه عمیق و برگ های ضخیم نسبت به خشکی مقاوم است برای یک محصول اقتصادی خوب به 400 تا 600 هزار متر مکعب آب در سال نیاز دارد و در زمین های دیم به بار دندگی حداقل 500 میلی متر امکان پذیر است . زیتون در دوره های خاصی به کم آبی حساس است که این دوره ها عبارتند از :تکمیل نیاز سرمایی در زمستان ،قبل از گلدهی ،زمان توسعه میوه و سخت شدن هسته که توصیه می شود از آبیاری قطره ای در این زمان استفاده کنید.
تکثیر
به دو روش جنسی و غیر جنسی انجام می شود که باید توجه داشت که روش جنسی به دلیل زمان بر بودن(4_5 ماه برای جوانه زنی)کمتر استفاده می شود و روش جنسی به این صورت که با استفاده از قلمه های چوبی و نیمه چوبی (نیمه چوبی در گلخانه استفاده می شود).
تکثیر با پاجوش به خاطر آسیب رساندن به ساقه اصلی توصیه نمی شود.
کاشت و هرس زیتون
توجه به زمان کاشت و رقم کاشت باعث سوددهی یا ضرر به باغدار می شود.
کاشت نهال زیتون باید از آبان ماه تا فروردین انجام شود و باید در فاصله 7×8 یا 6×6 متر کاشته شود . ارقام با کیفیت ،سالم و بدون آفت تاثیر زیادی بر روی رشد و محصول نهایی و گرده افشانی مناسب دارد.
هرس نهال زیتون
هرس فرم دهی برای ایجاد اسکلت مناسب که در این هرس نهال از ارتفاع 80 تا 100 سانتی متری قطع می شود.
هرس میوه دهی برای تحریک شاخه های یک ساله تا تولید گل و میوه کند.
توجه داشته باشید که هرس شدید در سال های اول باعث تاخیر در باردهی می شود و پاجوش ها باید حذف شوند زیرا با میوه رقابت غذایی دارند.
محصولات زیتون و روش برداشت زیتون
محصولاتی از جمله کنسرو و سبز ،شکسته پرورده و روغن زیتون که تنها با فشردن میوه بدون مواد شیمیایی صورت میگیرد . برداشت دستی باعث افزایش کیفیت روغن می شود ولی زمان بر و سخت است و برداشت مکانیزه برای باغ های بزرگ و با طراحی مناسب خوب است.
آفات و بیماری های نهال زیتون
رسیدگی روزانه و فصلی به باغ یک وظیفه مهم برای باغدار است که میزان سود یا ضرر باغدار را مشخص می کند،با شناخت کافی و کسب از اطلاعات لازم در این مورد می توانید به راحتی به این موضوع رسیدگی کامل بکنید. آفات مهم زیتون عبارتند از :شپشک سیاه زیتون ،پسیل زیتون،مگس زیتون، کنه تارعنکبوتی زیتون، گروانه برگ خوار و سرخورطومی زیتون که با رسیدگی و کنترل این آفات و بیماری ها محصولات شاداب و با کیفیتی برداشت می شود .
